Etkin Piyasa Hipotezi (EMH)

Etkin piyasa hipotezi (EMH, efficient market hypothesis), bir hisse senedinin fiyatının, o hissenin değerini etkileyen bilgiyi zaten yansıttığını savunur. Yeni bilgi öngörülemez bir biçimde geldiği için fiyat değişimleri de öngörülemezdir. Fikir, Eugene Fama'nın 1970'te Journal of Finance dergisinde yayımladığı "Efficient Capital Markets: A Review of Theory and Empirical Work" makalesiyle sistematik hale geldi.

Üç biçimi

Fama'nın 1970 makalesiyle yerleşen üç düzey şöyledir. Zayıf biçimde geçmiş fiyatlar zaten fiyata yansımıştır; bu yüzden teknik analizle sistematik üstünlük beklenmez. Yarı-güçlü biçimde kamuya açık tüm bilgi (bilanço, haber) fiyattadır; bu durumda temel analiz de sistematik üstünlük sağlamaz. Güçlü biçimde özel, yani içeriden bilgi dahil her bilgi fiyattadır.

Varsayımsal bir örnek

Bir şirketin beklenenden yüksek kâr açıkladığını düşün (rakamlar uydurmadır). Yarı-güçlü biçime göre fiyat, açıklamayla birlikte kısa sürede yükselir; haberi okuyup ardından hisseyi alan biri bu bilgiden fazladan getiri bulamaz, çünkü bilgi zaten fiyata girmiştir.

Pasif yatırımla ilişkisi

Piyasayı sistematik olarak yenmek zorsa, düşük maliyetli ve geniş bir sepet mantıklı görünür. Pasif yatırım yaklaşımı bu fikirle sıkça birlikte anılır; ancak endeks fonunun öncüsü John Bogle'ın savunusu esas olarak maliyetlere dayanır.

Eleştirileri

Hipotez, yatırımcıların tamamen rasyonel olduğunu varsayar. Davranışsal finans, aşırı güven ve sürü davranışının fiyatları bir süre değerinden uzaklaştırabildiğini gösterir; Richard Thaler ve Daniel Kahneman bu eleştirinin öne çıkan isimleridir. 2013 İktisat Nobel Ödülü, varlık fiyatlarının ampirik analizi için Fama, Shiller ve Hansen'e birlikte verildi: Fama kısa vadede fiyat tahmininin ne kadar zor olduğunu, Shiller ise uzun vadede daha fazla öngörülebilirlik bulunduğunu göstermişti.

Bu tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, belirli bir hisse senedi alım-satım kararına dair bir tavsiye içermez.