Fama-French Faktör Modelleri

Fama-French modelleri, hisse getirilerini yalnızca piyasa riskine bağlayan CAPM'in açıklayamadığı örüntüleri yakalamak için geliştirildi. Eugene Fama ve Kenneth French'in 1993'te Journal of Financial Economics dergisinde yayımladığı üç faktörlü model, piyasa faktörüne iki faktör ekler: SMB (küçük şirketlerin büyük şirketlere göre getiri farkı) ve HML (yüksek defter değeri/piyasa değeri oranlı şirketlerin düşük oranlılara göre getiri farkı). 2015'te yayımlanan beş faktörlü model RMW (güçlü kârlılığa sahip şirketlerin zayıflara göre farkı) ve CMA (muhafazakâr yatırım yapan şirketlerin agresif yapanlara göre farkı) faktörlerini ekledi.

Neden önemli?

Faktörler, bir fonun ya da portföyün getirisinin neden geldiğini ayrıştırmaya yarar: getiri, küçük şirket ya da değer hissesi eğiliminden mi yoksa gerçekten yönetim becerisinden mi geliyor? Alfa katsayısı bu faktörlerin etkisi çıkarıldıktan sonra kalan fark olarak yeniden okunabilir.

Borsa İstanbul örneği

Mimarlarımızdan Yaşar Erdinç, 2017'de IntechOpen'da yayımlanan bir çalışmada bu üç modeli Borsa İstanbul'da, Haziran 2000-Mayıs 2017 arasında, finansal olmayan 263 şirketin 204 aylık verisiyle karşılaştırdı. Çalışmaya göre CAPM, sıralanmış portföylerin aylık fazla getirilerini açıklamakta güçsüz kaldı; beş faktörlü model hem CAPM'den hem üç faktörlü modelden daha iyi açıklama sağladı. Bu tek bir çalışmanın, belirli bir dönem ve yöntemin sonucudur; farklı veriyle farklı sonuç çıkabilir.

Sınırları

Faktör primleri zamanla değişir ve geçmiş verilere dayanır; bir faktörün geçmişte getiri sağlamış olması, gelecekte de sağlayacağı anlamına gelmez. Modeller bir açıklama aracıdır, yönlendirme değildir.

Bu tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, belirli bir hisse senedi alım-satım kararına dair bir tavsiye içermez.