CAPM (Varlık Fiyatlama Modeli)

CAPM (capital asset pricing model), yatırımcıların üstlendikleri risk için ek getiri beklediğini, ancak yalnızca çeşitlendirmeyle ortadan kaldırılamayan piyasa riskinin ödüllendirildiğini söyler. Beklenen getiri şöyle hesaplanır: E(R) = Rf + β × (Rm − Rf). Burada Rf risksiz getiri oranı, Rm piyasanın beklenen getirisi, β ise varlığın beta katsayısıdır; (Rm − Rf) farkı piyasanın risk primidir.

Varsayımsal bir örnek

Risksiz getirinin %4, piyasanın beklenen getirisinin %10 olduğunu varsay (rakamlar uydurmadır). Beta'sı 1,5 olan bir hisse için CAPM'in öngördüğü beklenen getiri %4 + 1,5 × 6 = %13'tür; beta'sı 0,5 olan bir hisse için %4 + 0,5 × 6 = %7. Model, daha oynak hissenin daha yüksek getiri beklentisini haklı gören bir ölçü sunar.

Kim geliştirdi?

Model tek bir kişiye ait değil: Jack Treynor (1961-62), William Sharpe (1964), John Lintner (1965) ve Jan Mossin (1966) birbirinden bağımsız olarak benzer çerçeveler önerdi; hepsi Harry Markowitz'in portföy kuramına dayanır. Sharpe, bu çalışmalarla 1990'da Markowitz ve Merton Miller ile birlikte İktisat Nobel Ödülü'nü aldı.

Alfa ve Sharpe ile bağı

Alfa katsayısı, gerçekleşen getirinin CAPM'in öngördüğünden farkıdır; yani CAPM'i bir ölçüt olarak kullanır. Sharpe oranı ise risksiz getirinin üzerindeki fazla getiriyi, beta yerine toplam oynaklığa böler.

Sınırları

CAPM tek bir faktöre (piyasa) dayanır ve tüm yatırımcıların aynı beklentilere sahip olduğunu ve risksiz borçlanabildiğini varsayar. Bu yüzden gerçek verilerde sık sık eleştirilmiş ve Fama-French modelleri gibi çok faktörlü modellerle genişletilmiştir.

Bu tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, belirli bir hisse senedi alım-satım kararına dair bir tavsiye içermez.