Modern Portföy Teorisi (Markowitz)

Modern portföy teorisi (MPT), bir varlığın riskinin tek başına değil, portföye katkısıyla değerlendirilmesi gerektiğini söyler. Farklı yönde hareket eden varlıkları birleştirmek, aynı beklenen getiri için toplam oynaklığı azaltabilir. Kuram, Harry Markowitz'in 1952'de Journal of Finance dergisinde yayımladığı "Portfolio Selection" makalesiyle başladı; Markowitz bu çalışmayla 1990'da William Sharpe ve Merton Miller ile birlikte İktisat Nobel Ödülü'nü aldı.

Temel fikir: getiri, oynaklık ve korelasyon

Her varlık için beklenen getiri ve standart sapma (oynaklık) vardır; portföyün riskini ise bunlara ek olarak varlıkların birbirine göre hareketi, yani korelasyonu belirler. Varsayımsal bir örnek (rakamlar uydurmadır): iki varlığın ikisi de yıllık %10 getiri ve %20 oynaklık beklentisine sahip ve aralarındaki korelasyon sıfır olsun. Yarı yarıya karışım yine %10 getiri sağlar ama oynaklığı yaklaşık %14,1'e düşer; getiri aynı, risk daha azdır.

Etkin sınır

Markowitz, verilen bir risk düzeyi için en yüksek beklenen getiriyi (ya da verilen getiri için en düşük riski) veren portföylerin kümesine etkin sınır adını verdi. Sınırın altında kalan bir portföy, aynı riske daha az getiri sunar. Hangi noktanın uygun olduğu ise yatırımcının risk tutumuna bağlıdır; kuram bir nokta önermez.

Çeşitlendirmeyle ilişkisi

Portföy çeşitlendirmesi bu fikrin pratikteki halidir; modern portföy teorisi ise ona matematiksel bir çerçeve verir. Kuram daha sonra CAPM'e ve Sharpe oranı gibi risk-ayarlı ölçütlere zemin hazırladı.

Sınırları

Beklenen getiri ve korelasyon tahminleri geçmişe dayanır ve değişir; kriz dönemlerinde korelasyonlar yükselerek çeşitlendirme faydasını azaltabilir. Kuram ayrıca getirilerin normal dağıldığını varsayar, bu yüzden kara kuğu gibi uç olayları hafife alabilir.

Bu tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, belirli bir hisse senedi alım-satım kararına dair bir tavsiye içermez.