CAPE Oranı (Shiller F/K)

CAPE oranı (Cyclically Adjusted Price-to-Earnings, döngüsel düzeltmeli fiyat/kazanç oranı), bir hisse senedi endeksinin fiyatını son 10 yılın enflasyona göre düzeltilmiş ortalama kazancına böler. Robert Shiller ile John Campbell'ın çalışmalarına dayandığı için Shiller F/K'sı olarak da anılır. Shiller'in veri sitesinde ABD piyasası için fiyat, temettü, kazanç ve tüketici fiyat endeksi serileri 1871'den itibaren aylık olarak yayımlanır.

Neden 10 yıl ve enflasyon düzeltmesi?

Tek bir yılın kazancı iş döngüsüyle çok oynar: durgunlukta düşük, canlanmada yüksek çıkar ve F/K oranını geçici olarak büyütür ya da küçültür. On yıllık ortalama bu dalgalanmayı yumuşatır. Farklı yıllara ait kazançlar aynı satın alma gücüyle toplanabilsin diye enflasyon düzeltmesi yapılır; hesapta tüketici fiyat endeksi kullanılır.

Varsayımsal örnek

Bir endeksin bugünkü seviyesi 3.000 puan olsun. Son 10 yılın kazançları bugünün fiyatlarına çevrildiğinde ortalaması 100 puan çıksın. CAPE = 3.000 / 100 = 30 olur. Son yılın kazancı ani bir toparlanmayla 150 puansa klasik F/K 20 görünür; iki oran farklı bir tablo çizer. Rakamlar uydurmadır, yalnızca hesabı gösterir.

Sınırları

CAPE tek başına bir zamanlama aracı değildir; geçmiş verilere dayanır ve kısa vadede hangi yönde hareket edileceğini göstermez. Muhasebe standartları ve kazanç tanımları zamanla değiştiği için farklı on yıllara ait kazançlar birebir karşılaştırılamayabilir. Vergi oranları ve enflasyonun ölçülme yöntemi de değişmiştir. Oran çoğunlukla büyük şirket endekslerine uygulanır; ülkeler ve dönemler arasında karşılaştırma yapılırken endeks bileşimi ile muhasebe farkları dikkate alınır. Shiller, 2013'te Eugene Fama ve Lars Peter Hansen ile birlikte varlık fiyatlarının ampirik analizi nedeniyle İktisat Nobel Ödülü'nü aldı; etkin piyasa hipotezi tartışmasında bu çalışmalar sık anılır. Geçmiş sonuç, gelecekteki sonucun garantisi değildir. Tanım genel bilgilendirme amaçlıdır ve belirli bir alım-satım kararına dair bir tavsiye içermez.