Robert J. Shiller

Yale Üniversitesi iktisatçısı, spekülatif varlık fiyatları ve balonların araştırmacısı, 2013 Nobel Ekonomi Ödülü sahibi — Amerikalı (1946-)

Robert J. Shiller, 29 Mart 1946'da Detroit'te doğdu ve Detroit çevresinde büyüdü. Eğitimine Kalamazoo College'da başladı, 1964 sonbaharında Michigan Üniversitesi'ne (Ann Arbor) geçti; 1972'de MIT'de doktorasını tamamladı, tez danışmanı Franco Modigliani oldu. Pennsylvania Üniversitesi, Minnesota Üniversitesi ve London School of Economics'te ve NBER'de çalıştı; 1982'den beri Yale Üniversitesi ile ilişkilidir.

Aşırı oynaklık bulgusu ve 2013 Nobel

Nobel Vakfı'nın özetine göre Shiller'in araştırması, hisse senedi fiyatlarının şirket temettülerinden çok daha fazla dalgalandığını gösteren bulgulara dayanır. 2013 İktisat Nobel Ödülü'nü, "varlık fiyatlarının ampirik analizi" gerekçesiyle Eugene Fama ve Lars Peter Hansen ile paylaştı; ödülün üçte birini aldı. Nobel'in anlatımına göre Fama kısa vadede fiyat hareketlerinin öngörülmesinin zorluğunu, Shiller ise daha uzun ufuklarda fiyatların genel seyrine dair bir miktar öngörülebilirlik bulunduğunu gösterdi; bu, ödül gerekçesindeki akademik bir bulgu özetidir, bir tahmin aracı değildir. Bu tartışmanın çerçevesi için etkin piyasa hipotezi terimine bakılabilir.

Balonlar, CAPE ve Campbell ile çalışma

Shiller'in en bilinen kitabı Irrational Exuberance (Princeton University Press) 2000'de yayımlandı; yayıncının tanıtımına göre kitap, psikolojik etkenlerin varlık piyasalarındaki oynaklığın kalıcı bir özelliği olduğunu savunur. Nobel biyografisinde John Y. Campbell ile bir düzineden fazla makale yazdığını anlatır; CAPE oranı, Shiller'in Campbell ile çalışmasıyla ilişkilendirilir ve fiyatı uzun dönemli, enflasyona göre düzeltilmiş ortalama kazançla karşılaştırır. Spekülatif balonlar ve kitlesel inançların fiyatlara yansıması, çalışmasının sürekli temalarından biridir.

Davranışsal ekonomiyle bağı

Shiller, Nobel biyografisine göre 1991'den itibaren NBER'de Richard Thaler ile birlikte davranışsal ekonomi seminerleri düzenlediğini anlatır. George Akerlof ile yazdığı Animal Spirits (2009) ve hikâyelerin yayılmasının ekonomik olaylarla ilişkisini ele alan Narrative Economics (2019) bu çizginin devamı olarak okunabilir; yayıncının tanıtımına göre ikincisi, popüler anlatıların ekonomik kararları ve olayları etkileyebileceğini savunur.

Case-Shiller konut fiyat endeksleri

Karl Case ile birlikte geliştirdiği konut fiyat endeksleri Case-Shiller adıyla bilinir. Nobel biyografisine göre Case, Shiller ve eski öğrencisi Allan Weiss 1991'de Case Shiller Weiss şirketini kurdu; şirket 2002'de Fiserv'e, 2013'te CoreLogic'e satıldı.

Bu profil Shiller'in araştırmasını tanıtır; güncel piyasa değerlemesi ya da yatırım görüşü içermez.

Öne çıkan temalar: piyasa fiyatlarının yalnızca temel verilere değil, insan psikolojisine ve yayılan anlatılara da duyarlı olduğu fikri — hisse fiyatlarındaki aşırı oynaklık, spekülatif balonların kitlesel inançla beslenmesi ve davranışsal finansın vurguladığı insan faktörü. Bunlar bir tahmin aracı iddiası değil, araştırmaya dayalı bir okuma çerçevesidir.