Yerel Yanlılık: Yatırımcılar Neden Yakındaki Varlıklara Ağırlık Verir?

Varsayımsal bir örnek: bir yatırımcının hisse portföyünün tamamı kendi ülkesindeki şirketlerden oluşuyor ve nedeni sorulduğunda "orayı daha iyi biliyorum" diyor (örnek uydurmadır). Literatür, portföyde kendi ülkenin ya da yakın çevrenin varlıklarına ağırlık verilmesini yerel yanlılık (home bias) adıyla anar. Bu yazı kavramın dört kaynağının özet düzeyindeki bulgularını, sınırlarını ve kişisel finans uyarlamasının sitenin yorumu olduğunu anlatır.

Yerel yanlılık nedir?

Lewis'in 1999 tarihli derlemesinin (Journal of Economic Literature, 37(2)) özeti, yatırımcıların servet portföylerinin standart portföy teorisinin öngördüğünden çok daha büyük bir bölümünü yurt içi varlıklarda tuttuğunu belirtir ve bu olguya "equity home bias" adı verildiğini söyler. Özet, aynı biçimde tüketim büyüme oranlarının ülkeler arasındaki korelasyonunun üretim büyüme oranlarınınkinden düşük olduğunu, bunu "consumption home bias" diye adlandırdığını ve derlemede bu iki yanlılığın ve aralarındaki olası ilişkinin literatürün önerdiği biçimde ele alındığını bildirir.

Ülkeler arasında: French ve Poterba (1991)

French ve Poterba'nın aynı başlıklı çalışmasının AER sürümünün özetine erişilemedi; bu yazı yalnızca 1991 tarihli NBER çalışma kâğıdının (3609) özetine dayanır. Özete göre yatırımcıların çoğu servetinin neredeyse tamamını yurt içi varlıklarda tutar: hisse portföyünün yurt içinde tutulan payı Japon yatırımcılarda %98'in üzerinde, ABD'li yatırımcılarda %94, İngiliz yatırımcılarda %82'dir. Özet, basit bir yatırımcı tercih modeli kullanıldığında bu portföy desenlerinin, her ülkedeki yatırımcıların kendi piyasalarındaki getirinin diğer piyasalara göre birkaç yüz baz puan yüksek olmasını beklediği anlamına geldiğini ve bu çeşitlendirme eksikliğinin kurumsal kısıtlardan çok yatırımcı tercihlerinin sonucu göründüğünü bildirir.

Ülke içinde de görülür: Coval ve Moskowitz (1999)

Coval ve Moskowitz'in çalışmasının (Journal of Finance, 54(6)) özetine göre yurt içi menkul kıymetlere yönelik güçlü eğilim uluslararası portföylerin iyi belgelenmiş bir özelliğidir; yazarlar yakında yatırım yapma tercihinin yurt içi hisse portföyleri için de geçerli olduğunu gösterir. Özete göre ABD'deki yatırım yöneticileri yerel merkezli şirketleri, özellikle küçük, borçluluğu yüksek ve ticarete konu olmayan mal üreten şirketleri belirgin biçimde tercih eder. Yazarlar, bu sonuçların yerel ve yerel olmayan yatırımcılar arasındaki bilgi asimetrisinin coğrafi yakınlık tercihini yönlendiriyor olabileceğini düşündürdüğünü belirtir.

Tanıdık olana yatırım: Huberman (2001)

Huberman'ın Review of Financial Studies'te yayımlanan çalışmasının yalnızca SSRN çalışma kâğıdı sürümünün özeti okundu. Özete göre bir bölgesel telefon şirketinin müşterisi, başka bir hizmet bölgesindeki benzer şirkete göre kendi yerel şirketine yatırım yapmaya daha yatkındır; yerel şirketin payı da diğerlerinden daha büyük olma eğilimindedir. Özet bu gözlemleri insanların yoğunlaşmış portföy tutma eğilimine, çalışanların kendi şirketlerinin hissesini emeklilik hesaplarında tutmasına ve uluslararası alandaki yurt içi eğilime bağlar ve insanların çoğu zaman portföy teorisinin ilkelerini görmezden gelerek tanıdık olana yatırım yaptığını belirtir.

Kişisel finansta nasıl okunabilir? (sitenin uyarlaması)

Kaynak çalışmalar portföy desenlerini ve yatırımcı davranışını ölçer; aşağıdaki örnek yalnızca mantığı göstermek için sitenin uyarlamasıdır ve varsayımsaldır.

Geliri ve giderleri aynı para birimiyle olan bir yatırımcı olsun (örnek uydurmadır). Yerel varlıkların, giderlerin para birimiyle örtüşmesi nedeniyle doğal bir referans sayılabileceği sitenin yorumudur. Bu doğal bağın ötesindeki ağırlığın tanıdıklık ya da bilgiye erişim gibi etkenlerle açıklanıp açıklanmadığı ise ayrı bir sorudur; özetler bu ayrımı tek bir kişi düzeyinde ölçmez. Bu bölüm bir portföy dağılımı ima etmez ve bir öneri değildir.

Yakın kavramlardan farkı

Aşırı güven yanılgısı kişinin kendi bilgi ve tahmin yeteneğini yüksek değerlendirmesidir; yerel yanlılık ise portföyün coğrafi dağılımına ilişkin bir desendir. İkisinin ilişkisi sitenin yorumudur ve bu yazıdaki kaynaklar bu ilişkiyi ölçmez. Tanıdık olanın akla ve bilgiye daha kolay gelmesi, Kullanılabilirlik Sezgisi yazısında anlatılan "kolay akla gelme" fikriyle ilişkilendirilebilir; bu ilişki de sitenin yorumudur ve özetlerde doğrulanmamıştır. Diğer önyargıların haritası için Önyargı Atlası'na bakılabilir.

Kaynakların sınırları

• Yazı yalnızca makale özetlerine dayanır; tam metinler incelenmemiştir. French ve Poterba'nın AER sürümünün özeti okunamamış, yalnızca NBER çalışma kâğıdı özeti kullanılmıştır; Huberman için yalnızca SSRN çalışma kâğıdı özeti kullanılmıştır.
• Aktarılan rakamlar French ve Poterba'nın 1991 tarihli çalışmasındaki ABD, Japonya ve İngiltere verilerine aittir; eski bulgular bugünkü piyasa koşullarını yansıtmayabilir. Bu yazı Türkiye'ye dair bir bulgu aktarmaz.
• Coval ve Moskowitz'in bulguları ABD'deki yatırım yöneticilerine, Huberman'ın bulguları bir ABD telefon şirketi müşterilerine aittir; başka yatırımcı gruplarına ve ülkelere ne ölçüde taşındığı bu yazının konusu değildir.
• Özetler, yerel ağırlığın vergi, işlem maliyeti, döviz kuru ya da yasal kısıtlar gibi nedenlerle ne ölçüde açıklanabildiğini ayrıntılandırmaz.
• Kişisel finans örneği sitenin uyarlamasıdır ve varsayımsaldır.

Sıkça sorulan sorular

Yerel yanlılık nedir?

Yatırımcıların portföylerinde kendi ülkelerinin ya da yakın çevrelerinin varlıklarına ağırlık vermesidir. Lewis'in 1999 özetine göre yatırımcılar servet portföylerinin standart portföy teorisinin öngördüğünden çok daha büyük bir bölümünü yurt içi varlıklarda tutar.

French ve Poterba'nın özeti hangi rakamları verir?

NBER çalışma kâğıdının özetine göre hisse portföyünün yurt içinde tutulan payı Japonya'da %98'in üzerinde, ABD'de %94, İngiltere'de %82'dir. Özet, bu desenin her ülkedeki yatırımcıların kendi piyasasının getirisini birkaç yüz baz puan yüksek beklediği anlamına geldiğini bildirir.

Her yerel ağırlık yanlılık mıdır?

Bu yazıdaki özetler bunu ayrıntılandırmaz. French ve Poterba'nın NBER özeti çeşitlendirme eksikliğinin kurumsal kısıtlardan çok yatırımcı tercihlerinin sonucu göründüğünü, Coval ve Moskowitz'in özeti ise yerel yatırımcıların bilgi avantajının tercihi yönlendiriyor olabileceğini belirtir; ikisi de tek bir yatırımcının tercihinin nedenini göstermez.

Bu bulgular Türkiye için de geçerli mi?

Bu yazı Türkiye'ye dair bir bulgu aktarmaz; kaynak özetleri ABD, Japonya ve İngiltere verilerine dayanır.

Bu yazı yatırım tavsiyesi mi?

Hayır. Yazı bir kavramı ve kaynaklarının ne söylediğini anlatır; bir alım-satım, portföy dağılımı ya da yatırım kararı için yönlendirme yapmaz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.