Ortalama Maliyet Düşürme (DCA)

Ortalama maliyet düşürme (DCA — Dollar Cost Averaging), piyasanın ne zaman düşüp ne zaman yükseleceğini tahmin etmeye çalışmak yerine, sabit bir tutarı düzenli aralıklarla (örneğin her ay) aynı yatırıma yönlendirme stratejisidir. Fiyat yüksekken daha az, düşükken daha fazla birim alınmış olur — bu da zamanla ortalama alış maliyetini yumuşatır.

Somut bir örnek

Her ay 5.000 TL'yi aynı yatırım aracına aktaran biri, fiyatın 100 TL olduğu bir ayda 50 birim, fiyat 50 TL'ye gerilediğinde ise 100 birim almış olur. Tek seferde toplu 20.000 TL yatırıp fiyatın hemen ardından düşmesi riskini almak yerine, dört ayrı alımla ortalama maliyeti tek bir zirve fiyata değil, dönemin genel seyrine yaymış olur.

Hangi önyargılardan korur?

DCA'nın asıl gücü, piyasa zamanlaması yapma dürtüsünü devre dışı bırakmasıdır — "şimdi mi, yoksa dip mi bekleyeyim" sorusunu her seferinde yeniden sormak zorunda kalmazsın. Bu da hem aşırı güven yanılgısını hem de fiyat düştüğünde panikle çıkıp tekrar girmeye çalışan zarar kovalama davranışını azaltır. Bu stratejinin toplu alıma karşı ne zaman avantajlı, ne zaman dezavantajlı olduğunu DCA vs. Toplu Alım aracıyla kendi senaryonla test edebilirsin.

Her koşulda en iyi strateji değildir

Piyasa uzun vadede yükseliş eğilimindeyse, elindeki tüm parayı en başta tek seferde yatırmak istatistiksel olarak genelde DCA'dan daha yüksek getiri sağlar — çünkü para piyasada daha uzun süre kalır. DCA'nın asıl faydası daha yüksek getiri vaadi değil, "yanlış zamanda" tüm parayı yatırmış olma pişmanlığını ve bunun getirdiği psikolojik yükü azaltmasıdır; bu da onu getiri değil, davranış disiplini sağlayan bir araç yapar.