Senaryo Simülatörleri
DCA vs Toplu Alım Simülatörü
Elindeki tutarı tek seferde mi, yoksa aylara yayarak mı yatırman gerektiğini, girdiğin piyasa senaryosuna göre karşılaştırır. Mantığını DCA vs Toplu Alım yazısında anlatmıştık.
DCA vs Toplu Alım Simülatörü
Toplu alım (Lump Sum)
Düzenli alım (DCA)
Fark
₺10.299
Bu senaryoda toplu alım daha yüksek sonuç veriyor. Girdiğin piyasa değişimini pozitiften negatife çevirdiğinde, hangi stratejinin öne geçtiğini görebilirsin — makaledeki asıl mesele de tam olarak bu.
Bu sonuç ne anlama geliyor? Girdiğin piyasa değişim yüzdesi bu iki senaryodan hangisinde gerçekleşseydi, bugüne dek sonucun ne olacağı.
Ne anlama gelmiyor? Gelecekte piyasanın hangi yönde hareket edeceğinin tahmini değil — sadece senin belirlediğin senaryonun sonucu.
Cevap Piyasanın Yönünde Saklı
"Tek seferde mi gireyim, yayarak mı" sorusunun evrensel bir cevabı yok, çünkü cevap tamamen girişten sonra piyasanın ne yaptığına bağlı. Yükselen bir dönemde erken giren para kazanır; düşen bir dönemde bekleyen para daha ucuza girer. Hangisinin olacağını önceden bilme iddiasının adı piyasa zamanlamasıdır ve bu araç öyle bir iddiada bulunmaz — sen bir senaryo girersin, o senaryoda iki yöntemin ne ürettiğini gösterir.
Aynı Para, Farklı Ortalama Maliyet
Toplu alımda tüm tutar tek bir fiyattan girer ve dönemin tamamına maruz kalır. Düzenli alımda ise aynı tutar taksitlere bölünür, her taksit o anki fiyattan alır ve ortaya bir ortalama maliyet çıkar — ortalama maliyet düşürme tam olarak bu mekanizmadır. Ortalamanın toplu alım fiyatının altında mı üstünde mi kalacağını, dönemin yönü ve volatilitesi belirler.
Matematiksel Sonuç ile Katlanılabilir Sonuç
Hesabın verdiği rakam kararın yarısı. Diğer yarısı, seçtiğin yöntemin sana yaşatacağı dalgalanmaya gerçekten katlanabilip katlanamayacağın — yani risk iştahın. Bir ayı piyasasının başında yapılan toplu alım kağıt üzerinde doğru olabilir ama uygulanamaz olabilir; boğa piyasasında beklemek ise kaçırılan getiri olarak geri döner. Araç iki senaryoyu gösterir, hangisine katlanabileceğine sen karar verirsin.
Sıkça Sorulan Sorular
Piyasa yükseliyorsa toplu alım her zaman mı kazanır?
Girdiğin dönem boyunca piyasa net olarak yükseldiyse evet — çünkü toplu alımda paranın tamamı en baştan yükselişe maruz kalır, düzenli alımda ise bir kısmı beklerken yükselişi kaçırır. Düşen bir piyasada tablo tersine döner: bekleyen para daha ucuza girer. Aracın sana gösterdiği, senaryonun sonucudur; hangi senaryonun gerçekleşeceği bilinmez.
Toplu alım çoğu senaryoda önde çıkıyorsa düzenli alım neden var?
Çünkü karar yalnızca matematiksel değil. Tüm parayı tek seferde koyduktan hemen sonra sert bir düşüş yaşamak, birçok yatırımcıyı en kötü anda satmaya iter — ve gerçekleşen bu davranış, kağıt üzerindeki farktan çok daha pahalıya mal olur. Düzenli alım, getiriden bir miktar feragat ederek bu riski küçültür. Aracın hesapladığı fark, o feragatin fiyatıdır.
Dönemin toplam değişim yüzdesini nasıl seçmeliyim?
Tek bir tahmin girmek yerine birkaç senaryo denemek daha çok şey öğretir: belirgin bir yükseliş, yatay bir seyir ve sert bir düşüş. Böylece iki yöntemin farkının hangi koşulda büyüdüğünü, hangi koşulda önemsizleştiğini görürsün — asıl kullanışlı bilgi budur, tek bir sonuç değil.