Kesinlik Etkisi (Certainty Effect)

Kesinlik etkisi (certainty effect), kesin olan sonuca, yalnızca olası olan sonuçlardan daha fazla ağırlık vermektir. Daniel Kahneman ve Amos Tversky, 1979 tarihli prospect teorisi makalelerinde bu etkiyi tanımlar. Etkinin tanınmış örneği, Fransız iktisatçı Maurice Allais'in 1953'te ortaya koyduğu örnektir.

Makaledeki örnek

Birinci soruda seçenekler şöyleydi: kesin 2.400 ya da %33 ile 2.500, %66 ile 2.400, %1 ile hiçbir şey. Katılımcıların %82'si kesin 2.400'ü seçti. İkinci soruda kesin seçenek kalkmıştı: %33 ile 2.500 ya da %34 ile 2.400. Bu kez %83'ü 2.500'ü seçti. Beklenen fayda kuramına göre bu iki tercih birlikte tutarlı olamaz; yazarlar farkı kesinlik etkisine bağlar.

Kazançta ve kayıpta

Makaleye göre aynı ilke, kazançlarda kesin kazancı tercih etmeye yol açar. Kayıplarda ise küçük ama kesin bir kayıp yerine, daha büyük ama yalnızca olası bir kaybı seçmeye yol açabilir. Kayıptan kaçınma bu çerçeveyle birlikte okunur. Aynı makale, aynı seçimin farklı sunulduğunda tutarsız tercihlere yol açabildiğini de bildirir (izolasyon etkisi); bu konu çerçeveleme etkisi ile yakındır.

Sınırları

Bu sonuçlar varsayımsal seçim sorularına verilen yanıtlardır; gerçek yatırım kararlarını doğrudan ölçmez. Makalede tutarlar İsrail parasıyla verilir.

Bu tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, belirli bir alım-satım kararına dair bir tavsiye içermez.