Bileşik Getiri

Bir yatırımdan kazandığın getiriyi çekip harcamayıp aynı yatırımda bıraktığında, bir sonraki dönem getirisi artık sadece başlangıç anaparası üzerinden değil, anapara + önceki getiri toplamı üzerinden hesaplanır. Getirinin getiri kazanmasına bileşik getiri denir.

Somut bir örnek

100.000 TL'lik bir yatırım yıllık %10 sabit getiri sağlasın. Birinci yıl sonunda 10.000 TL kazanıp 110.000 TL'ye ulaşırsın. İkinci yıl getirisi artık 100.000 TL değil, 110.000 TL üzerinden hesaplanır: 11.000 TL kazanıp 121.000 TL'ye çıkarsın. Üçüncü yılda bu 121.000 TL üzerinden %10 kazanılır. Her yıl kazanılan tutar bir öncekinden fazladır — çünkü hesaplama tabanı her seferinde büyür.

Basit getiriden farkı

Basit getiride her dönem sadece başlangıç anaparası üzerinden hesaplama yapılır — kazanılan getiri bir kenara ayrılır, yeniden hesaplamaya dahil edilmez. Aynı örnekte basit getiriyle üçüncü yıl sonunda 130.000 TL'ye ulaşılırken, bileşik getiride bu rakam yaklaşık 133.100 TL'dir. Fark küçük görünse de, süre uzadıkça katlanarak büyür.

Zamanın rolü

Bileşik getirinin asıl gücü uzun vadede ortaya çıkar — ilk birkaç yıl fark küçükken, on yıllar boyunca bu küçük fark katlanarak devasa bir farka dönüşebilir. Bu yüzden "erken başlamak" bileşik getiride sadece bir tavsiye değil, matematiksel bir avantajdır: aynı toplam katkı, daha uzun süre bileşiklenirse daha büyük bir sonuca ulaşır. Bu mekanizmanın adım adım nasıl işlediğini Bileşik Getirinin Sihri yazısında daha uzun örneklerle okuyabilirsin.

Pratik bir kısayol: 72 Kuralı

Bir yatırımın bileşik getiriyle ne zaman ikiye katlanacağını zihinden hesaplamak istersen, 72 Kuralı'nı kullanabilirsin — süre, yaklaşık olarak 72'nin getiri oranına bölünmesiyle bulunur.