Hiperbolik İndirgeme (Hyperbolic Discounting)

Hiperbolik indirgeme (hyperbolic discounting), bir ödüle verilen değerin beklenen süre uzadıkça azalması, ama bu azalmanın yakın zamanda hızlı, uzak zamanda yavaş olmasıdır. Frederick, Loewenstein ve O'Donoghue'nun 2002 tarihli derlemesi bunu, üstel indirgeme modelinden en iyi belgelenmiş sapma olarak anlatır. Derlemeye göre Strotz, üstel olmayan her indirgeme biçiminin tercihlerin zamanla değişmesine, yani zaman tutarsızlığına yol açacağını fark etmişti.

Thaler'in sorusu

Derleme, Richard Thaler'in 1981'de sorduğu bir soruyu aktarır. Katılımcılar, bugün 15 dolar yerine bir ay, bir yıl ve on yıl sonra en az ne kadar isterdi? Ortanca yanıtlar 20, 50 ve 100 dolardı. Bunlar yıllık hesapla yaklaşık %345, %120 ve %19 indirim oranına denk gelir. Yani beklenen süre uzadıkça yıllık indirim oranı düşüyor.

Tercihler nasıl tersine döner?

Derlemeye göre aynı kişi 30 gün sonraki 100 dolar yerine 31 gün sonraki 110 doları seçerken, bugünkü 100 doları yarınki 110 dolara tercih edebilir. İki seçimde de fark bir gündür. Değişen şey, ödülün yaklaşmış olmasıdır.

Birikimle ilişkisi

Derleme, bu modellerin kişinin geriye bakınca istediğinden fazla harcadığını, yani az biriktirdiğini açıklayabildiğini aktarır. Bu eğilim için daha betimleyici bir ad olarak şimdiki zaman yanlılığı kullanılır.

Sınırları

Derleme bir karşı görüşü de aktarır: Daniel Read (2001), indirim oranının süreyle azalmasının, aralığın daha ince bölünmesiyle toplam indirimin artmasıyla da açıklanabileceğini öne sürer. Bu yüzden hiperbolik indirgeme, bu bulguların tek açıklaması sayılmaz.

Bu tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, belirli bir alım-satım kararına dair bir tavsiye içermez.