Finansal Sözlük
Şimdiki Zaman Yanlılığı (Present Bias)
İki gelecek an arasında seçim yaparken, yakın olan ana göreli olarak daha fazla ağırlık verme ve an yaklaştıkça bu ağırlığı artırma eğilimi; İngilizce adıyla present bias.
Yazan: Enis Mutlu · Yayın: 2 Kasım 2026

Şimdiki zaman yanlılığı (present bias), iki gelecek an arasında seçim yaparken yakın ana daha fazla ağırlık vermektir. An yaklaştıkça bu ağırlık artar. Ted O'Donoghue ve Matthew Rabin'in 1999 tarihli makalesi bu adı, hiperbolik indirgeme kavramının temsil ettiği eğilimi daha betimleyici anlatmak için kullanır.
Makaledeki örnek
Yazarlar şunu sorar: hoş olmayan bir işin 1 Nisan'da yedi saat mi, 15 Nisan'da sekiz saat mi sürmesini istersin? Şubat'ta sorulunca neredeyse herkes 1 Nisan'daki yedi saati seçer. Ama 1 Nisan gelince çoğu kişi işi 15 Nisan'a bırakmaya yatkındır.
Farkında olan ve olmayan kişi
Makale iki tür kişiyi ayırır: gelecekteki öz denetim sorununun farkında olmayanlar (naif) ve farkında olanlar (gelişmiş). Yazarlara göre naif kişiler hemen maliyeti olan işleri erteler, hemen ödülü olan işleri ise fazla erken yapar. Küçük bir şimdiki zaman yanlılığı bile naif kişiler için maliyetli işlerde ağır sonuç doğurabilir.
Sınırları
Makale bir model çalışmasıdır; kuramsal sonuçları anlatır ve belirli bir kişinin kararını öngörmez. Bu sayfa makalenin yalnızca özetini ve tanımını aktarır.
Bu tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, belirli bir alım-satım kararına dair bir tavsiye içermez.
Kaynaklar
Bu sayfayı kaynak göster
Enis Mutlu. “Şimdiki Zaman Yanlılığı (Present Bias)”. FinansVakti.Net, 2 Kasım 2026. https://finansvakti.net/finanslugat/simdiki-zaman-yanliligi
HTML bağlantı kodu
<a href="https://finansvakti.net/finanslugat/simdiki-zaman-yanliligi">Şimdiki Zaman Yanlılığı (Present Bias)</a>