Finansal Sözlük
Dürtme Teorisi (Nudge Theory)
İnsanlara yasak koymak yerine, 'varsayılan' seçenekleri değiştirerek onları belirli kararlara (otomatik BES kesintisi gibi) yönlendiren davranışsal iktisat yaklaşımı.
Dürtme teorisi, Richard Thaler ve Cass Sunstein'ın popülerleştirdiği bir fikre dayanır: insanların çoğu, karşılarına çıkan varsayılan seçeneği değiştirmek için ekstra çaba göstermez. Bu yüzden "varsayılan"ı doğru ayarlamak, hiçbir şeyi yasaklamadan davranışı güçlü şekilde etkiler.
Finansal hayatta somut örneği
Otomatik BES (Bireysel Emeklilik Sistemi) kesintisi tam olarak bu mantıkla çalışır: çalışan otomatik olarak sisteme dahil edilir, isterse çıkabilir (opt-out) — tam tersi değil. Sadece bu sıralama değişikliği bile katılım oranlarını dramatik şekilde artırır, çünkü "çıkmak için harekete geçmek" çoğu insanın yapmadığı bir şeydir.
Kendi hayatına nasıl uygularsın?
Kendi finansal "varsayılanlarını" tasarlayabilirsin: maaş hesabına değil, doğrudan otomatik transferle biriktiren bir hesaba maaş yatırılmasını sağlamak gibi. Amaç, doğru kararı senin için "varsayılan" hale getirmek — her ay yeniden karar vermek zorunda kalmamak.