Finansal Sözlük
Başabaş Etkisi (Break-Even Effect)
Davranışsal finansta, önceki bir zarardan sonra zararı geri kapatma şansı sunan seçeneklerin özellikle çekici görünmesi; İngilizce adıyla break-even effect.
Yazan: Enis Mutlu · Yayın: 2 Kasım 2026

Davranışsal finansta başabaş etkisi (break-even effect), önceki bir zarardan sonra zararı geri kapatma şansı veren seçeneklerin daha çekici görünmesidir. Muhasebedeki "başabaş noktasıyla" aynı şey değildir: burada konu bir hesap değil, zarardan sonra değişen tercihlerdir. Richard Thaler ve Eric Johnson, 1990 tarihli makalelerinde gerçek paralı deneylerle bu etkiyi bildirir. Aynı makale, önceki kazançtan sonra risk arayışının arttığını da gösterir; buna kumarhane parası etkisi denir.
Varsayımsal bir örnek
Bir hissede zarar ettiğini düşün (örnek uydurmadır). Zararı kabul etmek yerine, tek hamlede başa baş getirebilecek bir seçenek sana özellikle cazip gelebilir. Cazip gelen şey, zararı silme ihtimalidir.
Yakın kavramlardan farkı
Zarar kovalama, zarardaki varlığa yeni sermaye ekleyerek ortalama maliyeti düşürmeye çalışmaktır. Kayıptan kaçınma ise zararın kazançtan ağır hissedilmesidir. Başabaş etkisi bunlardan ayrıdır: zarardan sonra hangi seçeneğin çekici geldiğini anlatır.
Sınırları
Bu bulgu bir deney çalışmasına dayanır; her yatırımcının aynı biçimde davrandığını göstermez. Etkiyi bilmek, kendi kararlarında zarardan sonra seçimlerinin neye kaydığını fark etmene yardım edebilir.
Bu tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, belirli bir alım-satım kararına dair bir tavsiye içermez.
Kaynaklar
Bu sayfayı kaynak göster
Enis Mutlu. “Başabaş Etkisi (Break-Even Effect)”. FinansVakti.Net, 2 Kasım 2026. https://finansvakti.net/finanslugat/basabas-etkisi
HTML bağlantı kodu
<a href="https://finansvakti.net/finanslugat/basabas-etkisi">Başabaş Etkisi (Break-Even Effect)</a>