Finansal Sözlük
Refleksivite Teorisi
Piyasa fiyatlarının sadece temel değerleri yansıtmadığını, yatırımcı algısının da temel değerleri ve sonraki fiyatları etkileyebileceğini öne süren teoridir.
Refleksivite teorisi, George Soros tarafından geliştirilen bir fikirdir: geleneksel görüşe göre piyasa fiyatları temel ekonomik gerçekleri (kâr, büyüme gibi) yansıtır — fiyat, temelin bir sonucudur. Soros'a göre ise bu ilişki tek yönlü değil, karşılıklıdır: yatırımcıların fiyatlara verdiği tepki, gerçekliği (örneğin şirketin borçlanma kapasitesini, yatırım kararlarını) da etkileyebilir.
Karşılıklı besleyen bir döngü
Bu döngü bazen kendi kendini güçlendirebilir: yükselen bir fiyat daha fazla iyimserlik yaratır, bu da fiyatı daha da yükseltir — ta ki gerçeklikle bağ tamamen kopana kadar. Bu mekanizma, balonların ve çöküşlerin neden salt "rasyonel" bir modelle tam açıklanamadığını anlamaya yardımcı olur.
Neden hâlâ tartışılıyor?
Refleksivite fikri, piyasaların her zaman rasyonel ve verimli olduğunu varsayan geleneksel finans teorilerine bir itiraz noktası olarak akademik çevrelerde tartışılmaya devam ediyor — piyasa psikolojisinin fiyatları nasıl etkileyebileceğine dair bir çerçeve sunuyor.