Likidite Primi (Illiquidity Premium)

Likidite primi (illiquidity premium), bir varlığı hızlı ve düşük maliyetle nakde çevirmenin zor olması karşılığında yatırımcının beklediği ek getiridir. Bir varlığın satılması zaman alıyorsa, satış fiyatı düşüyorsa ya da işlem maliyeti yüksekse, o varlığı tutan kişi bu güçlüğe katlanmanın bedelini bekler. Likidite varlığın ne kadar kolay nakde döndüğünü anlatır; likidite primi ise bu kolaylığın eksikliği için beklenen karşılıktır. Bu olgu kaynaklarda "illikidite primi" olarak da geçer.

Nasıl açıklanır?

Yakov Amihud ve Haim Mendelson'ın 1986 tarihli Financial Analysts Journal makalesi, alış-satış fiyat farkı (spread) yüksek olan hisselerde yatırımcıların daha yüksek beklenen getiri talep etmesi gerektiğini savunur. Mantık risk primine benzer: katlanılan güçlüğün bir bedeli beklenir. Fark şudur: risk primi belirsizliğe, likidite primi ise çıkış güçlüğüne karşılık gelir.

Varsayımsal örnek

Her gün kolayca alınıp satılan bir varlığın beklenen yıllık getirisi %6, satışı aylar alabilen başka bir varlığınki %8 olsun. Aradaki 2 puan, kilitlenmenin karşılığı olarak okunabilir. Rakamlar uydurmadır, yalnızca mantığı gösterir.

Sınırları

Prim bir garanti değil, bir beklentidir ve gerçekleşmeyebilir. Piyasa stresinde likidite aniden azalabilir; kilitlenen yatırımcı beklenen primi almadan zarar edebilir. Likit olmayan varlıklar seyrek fiyatlandığı için getirinin ne kadarının likidite primi, ne kadarının başka risklerin karşılığı olduğunu ayırmak zordur. Uzun zaman ufkuna sahip kurumsal fonların bu primi gözettiği anlatılır; ayrıntı Yale Modeli terimi ile David Swensen profilinde ele alınır. Tanım genel bilgilendirme amaçlıdır ve belirli bir yatırım kararına dair bir tavsiye içermez.