Finansal Sözlük
Kümülatif Gelir Vergisi Matrahı
Bir ücretlinin yıl başından itibaren o aya kadarki gelir vergisi matrahlarının toplamı; hangi vergi diliminde olduğunu bu toplam belirler, tek ayın matrahı değil.
Türkiye'de ücretliler için gelir vergisi, her ayı kendi başına değil, yılın başından o aya kadar biriken toplam üzerinden hesaplanır — bu toplama kümülatif gelir vergisi matrahı denir. Ocak ayında matrah sıfırdan başlar, her ay SGK primi ve işsizlik sigortası düşüldükten sonra kalan tutar bu toplama eklenir ve yıl sonuna kadar büyümeye devam eder.
Neden Önemli?
Hangi gelir vergisi diliminde olduğunu belirleyen, o ayki maaşın değil, kümülatif matrahın ulaştığı seviyedir. Bu yüzden aynı brüt maaşı alan biri, yılın ilk aylarında düşük bir dilimdeyken, yıl ilerledikçe kümülatif toplam büyüdüğü için daha üst bir dilime geçebilir — maaşı hiç değişmese bile.
Yıl İçinde Nasıl Değişir?
Her takvim yılı Ocak ayında kümülatif matrah sıfırlanır ve baştan birikmeye başlar. Bu yüzden aynı kişi için Aralık ayındaki net maaş, Ocak ayındakinden düşük çıkabilir — brüt maaş sabit kalsa bile, kümülatif matrahın büyümesi daha yüksek bir dilime denk gelmiş olabilir.
Sık Karıştırılan Nokta
Kümülatif matrah, aylık matrahın kendisi değildir — aylık matrah her ay ayrı hesaplanan bir tutardır, kümülatif matrah ise bunların yıl başından o ana kadarki toplamıdır. Vergi hesabında kullanılan, ikincisidir.
Bu tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, kişisel bordro hesaplaması ya da vergi tavsiyesi yerine geçmez.