Devalüasyon

Devalüasyon, bir ülkenin para biriminin diğer para birimleri karşısındaki değerinin, resmi bir kararla düşürülmesidir. Sabit ya da yarı sabit döviz kuru rejimlerinde görülen bu adım, serbest dalgalanan kur rejimlerindeki piyasa kaynaklı değer kaybından (deprisation) farklıdır — devalüasyon bilinçli bir politika kararıdır.

Somut bir örnek

Bir ülkenin para birimi, dolar karşısında 10 birimken, hükümet resmi bir kararla bu oranı 15 birime yükselttiğini düşün — bu %50'lik bir devalüasyondur. İhracatçılar için ürünleri dolar bazında birden bire daha ucuza gelir, ama ithal girdi kullanan şirketlerin maliyetleri aynı oranda artar.

Neden yapılır?

Ülkeler genelde ihracatı ucuzlatıp rekabetçiliği artırmak, ya da sürdürülemez hale gelen bir kur seviyesini düzeltmek için devalüasyona başvurur. Kısa vadede ihracatçılar için avantajlı olabilirken, ithal mal fiyatlarını yükselterek enflasyonu körükleyebilir.

Yatırımcı için anlamı

Devalüasyon riski yüksek görülen ülkelerde, yatırımcılar genelde döviz cinsinden varlıklara (döviz mevduatı, eurobond gibi) yönelerek kendilerini korumaya çalışır. Ani ve büyük devalüasyonlar, hem yerel piyasalarda hem de o ülkeye yatırım yapan yabancı yatırımcılar için önemli bir belirsizlik kaynağıdır.