Temel Hesaplayıcılar
Amortisman Çukuru: Kredi mi, Değer Kaybı mı Daha Hızlı?
Bir tüketim ürününün kredisi bitmeden değerini kaybetme riskini İyi Borç, Kötü Borç yazısında anlatmıştık.
Amortisman Çukuru: Kredi mi, Değer Kaybı mı Daha Hızlı?
Cepten çıkan ile elde kalan arasındaki fark
29.672 ₺
Bu fark, ürünü kullanmanın sana maliyeti — hem faiz olarak bankaya, hem değer kaybı olarak ürünün kendisine giden kısmı birlikte. Vadeyi kısaltmak faiz kısmını, değer kaybı daha yavaş olan bir ürün seçmek diğer kısmı küçültür.
Bu araç eğitim amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Sonuçlar geçmiş varsayımlara dayanan örneklerdir, gerçek getiriyi garanti etmez.
İki Farklı Hızda İşleyen İki Saat
Bir kredi, sözleşmeyle sabitlenmiş bir hızda ilerler — her ay aynı taksit, aynı faiz. Ama ürünün piyasa değeri çok daha değişken ve genelde çok daha hızlı bir saatte işler, özellikle elektronik ürünlerde. Amortisman tuzağı, bu iki saatin senkron olmamasından doğar.
Cepten Çıkan ile Elde Kalan
Yukarıdaki hesaplayıcı, kredi boyunca toplam ödeyeceğin tutarla, kredi bitiminde elindeki ürünün tahmini değerini karşılaştırır. Aradaki fark, sadece bankaya ödediğin faiz değil, ürünün kendi değer kaybını da içeren toplam bir maliyettir.
Vade Uzunluğu, Riski Büyütür
Vade ne kadar uzarsa, ürünün değer kaybının krediden önce tamamlanma ihtimali o kadar artar. Ekonomik ömrü kısa bir ürünü uzun vadeli bir kredide almak, bu çukuru derinleştiren en yaygın hatadır — bunu kendi İyi Borç Turnusolu testinle kontrol edebilirsin.
Sıkça Sorulan Sorular
Yıllık değer kaybı oranını nereden bulabilirim?
Kesin bir rakam yok, ürün türüne göre değişir — akıllı telefonlar ilk yılda ortalama %50 civarı değer kaybedebilirken, bazı modeller çok daha az kaybeder. İkinci el ilan sitelerinde aynı modelin 1 yıl önceki ve şimdiki fiyatlarını karşılaştırmak kaba bir tahmin verir.
Bu hesap, ürünün Vergi Usul Kanunu'ndaki resmi amortisman oranıyla aynı mı?
Hayır. VUK'un resmi amortisman oranları (örneğin telefonlar için yıllık %3,33), işletmelerin muhasebe defterinde kullandığı ayrı bir cetveldir ve gerçek ikinci el piyasa değer kaybını yansıtmaz. Bu araç, ürünün gerçek piyasa değerindeki düşüşü tahmin eder.
Sonuç negatif çıkarsa ne anlama gelir?
Negatif bir fark, ürünün kredi bitiminde hâlâ ödediğinden daha değerli olduğu (değer kaybının çok yavaş olduğu) durumlarda ortaya çıkabilir — bu durumda kredi, ürünün değer kaybından daha hızlı işlememiş demektir.