Finansal Sözlük
Sermaye Yeterlilik Rasyosu (SYR)
Bir bankanın özkaynaklarının, taşıdığı risklere (kredi, piyasa, operasyonel) oranla ne kadar güvenlik tamponu sağladığını gösteren, düzenleyici tarafından belirlenmiş yasal eşiği olan ölçüttür.
Sermaye yeterlilik rasyosu (SYR), bir bankanın olası büyük bir zarar durumunda (örneğin kredilerin toplu olarak batması) bu zararı kendi özkaynağıyla ne kadar karşılayabileceğini gösterir. Sanayi şirketindeki borç/özkaynak oranının tersine çevrilmiş, düzenleyici tarafından zorunlu kılınmış bir versiyonu gibi düşünülebilir.
Somut bir örnek
Bir bankanın risk ağırlıklı varlıkları 500 milyar TL, özkaynağı ise 75 milyar TL ise, SYR %15'tir. BDDK'nın belirlediği yasal asgari eşiğin üzerinde kaldığı sürece banka faaliyetine devam edebilir; eşiğin altına düşmesi durumunda düzenleyici müdahalesi (yeni sermaye artırımı zorunluluğu gibi) devreye girer.
Neden bir "alarm sistemi"?
SYR, bankanın günlük faaliyetini değil, bir kriz anında sistemin ne kadar dayanıklı olduğunu ölçer — bir binanın deprem yönetmeliğine uygunluğuna benzer. Yüksek bir SYR, bankanın takipteki kredilerinde ani bir artış olsa bile ayakta kalabileceğini gösterir; düşük bir SYR ise küçük bir şokun bile bankayı zorlayabileceği anlamına gelir.
Yatırımcı için önemi
Bir banka hissesini değerlendirirken sadece ROE gibi kârlılık oranlarına bakmak yeterli değildir — yüksek kârlılık, düşük bir SYR ile birlikte geldiğinde, bu kârın ne kadar riskli bir yapı üzerinde inşa edildiğini de sorgulamak gerekir. Sağlıklı bir banka, kârlılık ve sermaye tamponu arasında bir denge kurabilendir.
Neden mevduat sahibini de ilgilendirir?
SYR sadece hissedarları değil, bankaya mevduat yatıran herkesi de ilgilendirir — banka bir kriz anında zararı özkaynağıyla karşılayamazsa, sistemin bir sonraki koruma katmanı mevduat sigortasıdır. Bu yüzden SYR, tek bir bankanın değil, bütün bankacılık sisteminin dayanıklılığını ölçen düzenleyici araçların merkezinde yer alır.