Mevduat Sigortası

Bir bankaya para yatırdığında, o parayı doğrudan bankanın kendisine değil, aslında bankanın seni geri ödeyeceğine dair verdiği söze güvenerek yatırırsın. Mevduat sigortası, bu söz tutulamazsa (banka batarsa ya da TMSF tarafından el konulursa) devreye giren, mevduat sahibinin belirli bir üst sınıra kadar olan tutarını devlet güvencesiyle karşılayan sistemdir.

Neden var?

Mevduat sigortası olmasaydı, bir bankanın sorunlu olduğuna dair en küçük bir söylenti bile, herkesin aynı anda parasını çekmeye çalıştığı bir banka hücumuna (bank run) yol açabilirdi — ki bu hücumun kendisi, sağlam bir bankayı bile anlık likidite sıkışıklığıyla gerçekten batırabilir. Güvence, bu paniği önlemeyi amaçlar.

Sınırı var mı?

Evet — güvence, mevduatın tamamını değil, belirli bir üst sınıra kadar olan tutarı kapsar; bu sınır zaman içinde güncellenir. TMSF'nin kendi açıklamasına göre sigorta, her bir kredi kuruluşunda her bir kişiye ait mevduat hesapları için uygulanır; 2026 takvim yılı başından itibaren sigortaya tâbi tutar 1.200.000 TL'dir (TMSF Fon Kurulu Kararı 2025/706). Yönetmeliğe göre sigorta kapsamına mevduat anaparaları ile faiz reeskontları, katılma hesaplarının birim hesap değerleri ve özel cari hesaplar girer. Sigortaya tâbi olmayan kısım için hak sahipleri, 5411 sayılı Kanun md.63 uyarınca Fon'un imtiyazlı alacakları ile kamu alacaklarından sonra gelmek üzere imtiyazlı alacaklı sayılır; bu kısmın ne ölçüde tahsil edilebileceği tasfiye sonucuna bağlıdır ve geri dönüş garanti edilmez.

Kayıtların doğruluğuna bağlı bir güvence

İmar Bankası vakasında olduğu gibi, güvencenin işleyebilmesi için önce mevduat kayıtlarının doğru olması gerekir — kayıtların kendisi sahte olduğunda, hem hesaplama hem de ödeme süreci çok daha karmaşık hale gelir.