Banka Hücumu (Bank Run)

Bankalar, topladıkları mevduatın tamamını kasada nakit tutmaz — büyük kısmını kredi olarak dağıtır ya da başka varlıklara yatırır. Bu normal koşullarda sorun yaratmaz, çünkü mevduat sahiplerinin hepsi aynı anda parasını çekmeye çalışmaz. Ama bir bankanın mali durumuyla ilgili şüphe yayılırsa, herkes aynı anda çekmeye çalışabilir — bankanın elinde o anda yetecek kadar nakit olmayabilir. Bu duruma banka hücumu (bank run) denir.

Kendi kendini gerçekleştiren bir kriz

Banka hücumunun tuhaf yanı, bankanın aslında sağlam olup olmamasından bağımsız olarak gerçekleşebilmesidir — sadece "diğerleri çekiyor, ben de çekmeliyim" beklentisi, tek başına bankayı gerçekten ödeme güçlüğüne düşürebilir. Şüphe, kendi gerçekliğini yaratabilir.

Neden önlenmeye çalışılır?

Mevduat sigortası sisteminin var olma nedenlerinden biri tam olarak budur — mevduat sahibi, parasının belirli bir tutara kadar güvence altında olduğunu bildiğinde, ilk şüphe anında panikle bankaya koşma isteği azalır.

Gerçek bir örnek

İmar Bankası vakasında, resmi el koymadan önce şüphelenip parasını çeken mevduat sahipleri, sürecin en az sorunlu tarafında kaldı — bu da banka hücumu davranışının bazen bireysel olarak "rasyonel" bir tepki olabileceğini gösterir, sistem için sorun yaratsa bile.