Risk Kapasitesi

Risk kapasitesi, bir yatırımcının finansal durumunun (gelir istikrarı, borç yükü, elinde tutması gereken likit varlık miktarı, bakmakla yükümlü olduğu kişiler) objektif olarak ne kadar risk almasına izin verdiğini ifade eder. Bu, yatırımcının duygusal olarak ne kadar risk almak İSTEDİĞİnden (risk toleransı) tamamen ayrı bir kavramdır.

Risk Toleransından Farkı

Risk toleransı, öznel/psikolojik bir tercihtir — piyasa dalgalandığında ne kadar rahatsız olduğunu ölçer. Risk kapasitesi ise dışarıdan, finansal gerçeklerden gelen bir sınırdır. İkisi genelde birbirine karıştırılır, ama farklı sorulara cevap verirler: tolerans "ne kadar dalgalanmaya katlanabilirsin?" sorar, kapasite "durumun ne kadar kayba dayanabilir?" sorar.

Aynı Yaş, Farklı Kapasite

İki kişi aynı yaşta ve aynı risk toleransına (dalgalanmaya karşı aynı rahatlık düzeyine) sahip olabilir, ama tamamen farklı risk kapasitesine sahip olabilirler — biri düzenli maaşlı bir işte, borcu yok, acil fonu hazır; diğeri düzensiz gelirli, borç ödüyor, yakın zamanda büyük bir harcaması var. İkincisinin, tolerans olarak aynı hissettirse bile, objektif olarak alabileceği risk daha düşüktür.

Neden Önemli

Sadece yaşa ya da sadece duygusal rahatlığa bakan basit kurallar (bkz. 100 eksi yaş kuralı), risk kapasitesini hiç sormaz. Bir portföy kararının hem toleransı hem kapasiteyi hesaba katması, kararın gerçek finansal duruma daha yakın olmasını sağlar.