Reel Faiz

Bir mevduatın veya borcun nominal faiz oranı yüzde 30 olsa bile, bu tek başına yeterli bir bilgi değildir — aynı dönemde enflasyon yüzde 40 ise, gerçekte satın alma gücü açısından kayıptasınızdır. Reel faiz, tam olarak bu farkı gösterir: nominal orandan enflasyonu çıkardığınızda kalan, "gerçek" kazanç ya da kayıp.

Negatif reel faiz ne anlama gelir?

Enflasyon, nominal faiz oranının üzerine çıktığında reel faiz negatife düşer — bu durumda, parayı elinde tutmak ya da sabit faizli bir enstrümanda değerlendirmek, aslında zamanla değer kaybetmek anlamına gelir. Tam tersi, bir borçlu için negatif reel faiz avantajlıdır: borcun nominal tutarı sabit kalırken, o tutarın gerçek (enflasyondan arındırılmış) değeri zamanla küçülür.

Neden yaklaşık işareti kullanılır?

Yukarıdaki formül basit bir yaklaşımdır (Fisher denkleminin sadeleştirilmiş hâli) — yüksek enflasyon dönemlerinde nominal faiz ile enflasyonun çarpım etkisi de devreye girdiği için tam hesaplama biraz daha karmaşıklaşır. Ama günlük kullanım için bu yaklaşık fark, faiz oranlarının gerçek anlamda kazandırıp kazandırmadığını anlamak için yeterli bir kaba gösterge sunar.