Ödenmiş Sermaye

Ödenmiş sermaye, şirket ortaklarının şirkete nakit ya da ayni olarak fiilen ödediği sermaye tutarıdır — ticaret sicilinde kayıtlı, ortakların taahhüt ettiği toplam sermayeden (esas sermaye) farklı olabilir. Taahhüt edilen tutarın tamamı henüz ödenmemişse, ödenmiş sermaye bu taahhüdün yalnızca gerçekleşen kısmını yansıtır.

Somut bir örnek

Bir şirketin esas sermayesi 10.000.000 TL olarak tescil edilmiş olsa da, ortaklar bu tutarın 6.000.000 TL'sini fiilen ödemişse, bilançoda görünen ödenmiş sermaye 6.000.000 TL'dir; kalan 4.000.000 TL, ortakların şirkete karşı hâlâ yerine getirmesi gereken bir taahhüt olarak durur. Şirket bu farkı sonradan tamamlarsa, ödenmiş sermaye kalemi de o oranda büyür.

Özkaynak içindeki yeri

Ödenmiş sermaye, özkaynağın temel bileşenlerinden biridir, ama tek başına şirketin finansal gücünü göstermez — aynı bilançoda büyük yükümlülükler varsa, yüksek ödenmiş sermaye bile şirketi borç riskinden korumaz. Ayrıca bazı şirketler, gerçek finansman ihtiyaçlarının bir kısmını bilanço dışı yapılar aracılığıyla karşılayabilir; bu durumda ödenmiş sermaye rakamı, şirketin toplam kaynak yapısının sadece görünen kısmını anlatır.

Sermaye artırımıyla ilişkisi

Bir şirket yeni hisse ihraç edip ortaklardan taze para topladığında, ödenmiş sermaye kalemi doğrudan büyür — örneğin 6.000.000 TL'lik şirket, yeni ortaklardan 4.000.000 TL daha toplarsa ödenmiş sermayesi 10.000.000 TL'ye çıkar. Bu, şirketin borçlanmadan (yükümlülük yaratmadan) kaynak sağladığı bir yöntemdir; ama mevcut hissedarların payını sulandırdığı için her zaman "bedava" bir finansman değildir. Yeni hisse sayısı arttıkça, mevcut ortağın şirket üzerindeki yüzdesel payı ve gelecekteki kâr payından alacağı pay küçülür — bu yüzden ödenmiş sermaye artışının kaynağı, yatırımcının kendi payını değerlendirirken en az tutarın büyüklüğü kadar önemlidir.