Finansal Sözlük
Borç Sarmalı (Debt Spiral)
Bir borcu kapatmak için daha yüksek faizli başka bir borç almanın, borcu büyüterek tekrar eden bir döngüye dönüşmesidir.
Kredi kartı borcunu nakit avansla, nakit avansı bir ihtiyaç kredisiyle kapatmaya çalışmak — her adımda borç azalmak yerine, daha yüksek bir faiz oranına taşınarak büyür. Buna borç sarmalı denir: sorunu çözmek için atılan her adım, aslında sorunu derinleştirir.
Somut bir örnek
10.000 TL kredi kartı borcunu, daha yüksek faizli bir nakit avansla kapattığını, sonra bu avansı da bir ihtiyaç kredisiyle kapatmaya çalıştığını düşün — her adımda borç azalmak yerine, üstüne binen yeni faiz ve masraflarla büyür. Birkaç ay içinde başlangıçtaki 10.000 TL, tüm bu geçişlerin maliyetiyle birlikte çok daha büyük bir rakama dönüşebilir.
Neden bu döngüye girilir?
Borç sarmalının kökeninde genelde tek bir karar değil, birikmiş bir kaçınma vardır — devekuşu etkisi yüzünden erken müdahale edilmeyen bir borç, ödeme günü geldiğinde panik halinde "en hızlı" çözüme (yeni bir borç) yönelmeye iter. Yavaş ve planlı bir yapılandırma yerine, anlık rahatlama tercih edilir.
Sarmaldan çıkışın ilk adımı
Borç sarmalını kırmak, genelde yeni bir borç almak değil, mevcut borçları tek tek gerçek maliyetleriyle görmekle başlar. Hangi borcun ne kadar faiz taşıdığını net görmeden alınan her "kurtarma" kararı, sarmalı derinleştirme riski taşır.