Davranışsal Finans
Yazı-Tura Seri Simülatörü
Adil bir madeni paranın art arda aynı gelen atışlarından sonra ne olduğunu simüle eder: seriden sonra tersinin geldiği oranı atış sayısına ve seri uzunluğuna göre gösterir. Bu simülasyon bağımsız ve adil yazı-tura atışlarını modeller; fiyat hareketleri hakkında bir şey söylemez ve alım-satım kararı için kullanılamaz.
Yazı-Tura Seri Simülatörü
Bu simülasyon bağımsız ve adil yazı-tura atışlarını modeller. Fiyat hareketlerinin bağımsız olup olmadığı hakkında bir şey söylemez ve bir alım-satım kararı için kullanılamaz.
Simülasyon hazırlanıyor.
Bu sonuç ne anlama geliyor? Seçtiğin atış sayısı kadar adil ve bağımsız yazı-tura atışının simülasyonunda, art arda aynı gelen k atıştan sonra gelen atışın serinin tersi olduğu payı.
Ne anlama gelmiyor? Gerçek fiyat serilerinin, bir oyunun ya da bir kişinin sonuçlarının nasıl davranacağını söylemez; yalnızca bağımsız atışlar modelinin bu çalıştırmada ne verdiğini gösterir.
Bu araç eğitim amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Sonuçlar geçmiş varsayımlara dayanan örneklerdir, gerçek getiriyi garanti etmez.
Seriden Sonra Gelen Atış
Araç, atış dizisinde ‘ondan önceki k atışın hepsi aynıydı’ koşulunu sağlayan her atışı bulur ve bu atışların kaçında serinin tersinin, kaçında aynısının geldiğini sayar. Seri uzunluğu 1 ile 8 arasında seçilebilir; tablo 1'den 6'ya kadar tüm uzunlukları aynı simülasyon üzerinden gösterir. Seriler örtüşebilir: beş art arda yazı, 3'lük seri koşulunu üç farklı atış için sağlar.
Az Atış, Büyük Sapma
Atış sayısı 20'ye indirildiğinde seri koşulunu sağlayan atış sayısı birkaç taneye düşer ve oran %0 ile %100 arasında dolaşabilir; 100.000 atışta ise %50 civarına yaklaşır. Aynı ayarla ‘Yeniden at’a her basıldığında farklı bir sonuç çıkar. Bu, kumarbaz yanılgısı teriminin mantığını görünür kılar: bağımsız atışlarda bir serinin ardından tersinin ‘sırası geldi’ diye beklenmesi simülasyonda karşılık bulmaz. Araç bunu kişilere ya da piyasalara değil, yalnızca simüle edilmiş atışlara göre gösterir.
Bu Simülasyon Piyasa Hakkında Ne Söylemez
Model, atışların birbirinden bağımsız olduğunu varsayar. Fiyat serilerinde bu varsayımın geçerli olup olmadığı ayrı bir sorudur ve bu araçla yanıtlanmaz; ilgili bir kavram içinmomentum terimine bakılabilir. Bu yüzden araçtaki oranlar ne bir yönü ne de bir zamanlamayı gösterir.
Sıkça Sorulan Sorular
Adil bir madeni parada art arda beş yazıdan sonra tura gelme olasılığı neden hâlâ %50?
Adil bir madeni paranın her atışı bir öncekinden bağımsızdır; para önceki atışları hatırlamaz. Araç aynı varsayımla çalışır: seriden sonra tersinin geldiği oran uzun simülasyonlarda %50 civarına yaklaşır. Kısa bir seride ise oran bu değerden belirgin biçimde sapabilir; bu sapma paranın ‘dengelemeye çalıştığı’ anlamına gelmez, kısa örneklerin doğal oynaklığıdır.
Atış sayısını azaltınca oran neden bu kadar oynuyor?
Az atışta seriden sonra gelen atış sayısı da azdır; birkaç atışın sonucu oranı büyük ölçüde değiştirir. Atış sayısını 20'den 100.000'e çıkarıp ‘Yeniden at’a birkaç kez basmak bu farkı gösterir. Kısa dizilerin de uzun dizilerin ortalamasına benzemesini beklemek, küçük sayılar yasasına inanç olarak anılan eğilimle ilişkilendirilir.
Bu araç hisse senedi ya da döviz fiyatlarının yönünü gösterir mi?
Hayır. Araç yalnızca bağımsız ve adil yazı-tura atışlarını modeller. Gerçek fiyat hareketlerinin bağımsız olup olmadığı ayrı bir sorudur ve bu araçla yanıtlanmaz; sonuçlar bir alım-satım kararı için kullanılamaz.