Finansal Sözlük
Zihinsel Huzur Maliyeti
Matematiksel olarak daha yüksek beklenen getiri sunan bir seçenek yerine, sırf zihinsel rahatlık için daha düşük getirili ama borçsuz/daha güvenli bir yolu tercih etmenin fırsat maliyetidir.
Bir borcu, yatırıma göre matematiksel olarak daha az avantajlı olsa bile erken kapatmayı tercih eden biri, aslında rasyonel dışı davranmıyor olabilir — sadece getiriden farklı bir şeyi, zihinsel huzuru, önceliklendiriyor olabilir. Bu tercihin bıraktığı, hesaplanabilir bir bedele zihinsel huzur maliyeti denir.
Somut bir örnek
%5 faizli bir borcu erken kapatmak yerine, beklenen getirisi %10 olan bir yatırıma yönelmek matematiksel olarak daha avantajlıdır. Ama borcu kapatmayı seçen biri, aradaki bu farkı (zihinsel huzur maliyetini) bilinçli ya da bilinçsiz olarak ödemiş olur — karşılığında da gerçek bir stres azalması elde eder.
Bu bir hata mı?
Hayır — bireysel arbitraj kararı sadece rakamlara göre verilmek zorunda değildir. Borçsuz olmanın verdiği zihinsel rahatlık, ölçülemeyen ama gerçek bir değerdir. Önemli olan, bu tercihin bir bedeli olduğunu bilerek karar vermektir — bedeli görmeden "matematiksel olarak en iyisini yaptım" sanmak yanıltıcı olabilir.
Portföy oynaklığı konforuyla karıştırılmamalı
Bu kavram, bir portföyün varlık dağılımının ne kadar oynaklığa "dayanabileceğini" ölçen ayrı bir konseptten farklıdır — zihinsel huzur maliyeti özellikle borç/yatırım tercihindeki duygusal bedeli tanımlar, portföy risk toleransını değil.
Bu dengeyi kendi kararında nasıl değerlendirebileceğini Borç mu Kapatayım, Yatırım mı Yapayım? yazımızda okuyabilirsin.