Kaldıraçlı İşlem (VİOP)

VİOP (Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası), yatırımcıların bir varlığın (endeks, hisse, döviz, emtia) gelecekteki fiyatı üzerine, tüm tutarı peşin ödemeden, sadece bir teminat yatırarak pozisyon açabildiği piyasadır. Bu teminat mekanizması, işlemi doğal olarak kaldıraçlı hale getirir: küçük bir teminatla, teminatın kat kat üzerinde büyüklükte bir pozisyona maruz kalınır.

Kaldıracın iki yönü

Kaldıraç, kazançları büyüttüğü kadar kayıpları da aynı oranda büyütür — üstelik kayıp, yatırılan teminatın tamamını (bazı durumlarda daha fazlasını) aşabilir. Piyasa beklenenin tersine hareket ettiğinde, teminat belirli bir seviyenin altına düşerse yatırımcıdan ek teminat yatırması istenir (bkz. Marj Tamamlama Çağrısı); bu tamamlanmazsa pozisyon zararına kapatılabilir.

Kimin için, hangi amaçla?

VİOP işlemleri hem spekülasyon (fiyat yönü tahmini) hem de korunma (hedging — mevcut bir pozisyonun riskini dengelemek) amacıyla kullanılabilir. Kaldıraç oranı yüksek olduğundan, teminat ve marj mekanizmasını anlamadan bu piyasaya girmek, kayıpların hızla büyüyebileceği bir risk taşır.