İtfa (Amortisman)

İtfa (ya da maddi varlıklar için amortisman), bir şirketin satın aldığı bir varlığın (makine, bina, patent, lisans) maliyetini, o varlığın kullanım ömrü boyunca yıllara yayarak gelir tablosuna gider olarak yansıtmasıdır. Amaç, büyük bir yatırımın maliyetini, o yatırımın fayda sağladığı yıllara adil şekilde dağıtmaktır.

Somut bir örnek

Bir şirketin 1.000.000 TL'ye aldığı bir makinenin 10 yıl kullanım ömrü olduğunu düşün. Her yıl bu maliyetin 100.000 TL'lik bir dilimi (1.000.000/10) gelir tablosuna itfa gideri olarak yansır — makinenin kendisi için o yıl yeni bir nakit çıkışı olmaz, sadece geçmişteki 1.000.000 TL'lik harcama zamana yayılarak muhasebeleştirilir.

Nakit çıkışı gerektirmez

İtfa ve amortismanın önemli bir özelliği, o dönemde gerçek bir nakit çıkışı yaratmamasıdır — nakit çıkışı varlık satın alındığında zaten gerçekleşmiştir, itfa sadece bu geçmiş maliyeti muhasebe kayıtlarına yaymaktır. Bu yüzden FAVÖK hesaplanırken bu kalem geri eklenir.

Neden önemli?

Bir şirketin itfa politikası, raporlanan kârını önemli ölçüde etkileyebilir — daha hızlı itfa, kısa vadede daha düşük kâr gösterir ama vergi avantajı sağlayabilir. Farklı şirketlerin kârlılığını karşılaştırırken, itfa politikalarındaki farkları göz önünde bulundurmak, daha adil bir kıyaslama sağlar.

Amortismanın bilançodaki duran varlıkları nasıl etkilediğini Bilanço Deşifresi yazısında daha geniş bağlamıyla anlatıyoruz.