Finansal Sözlük
FIFO Kuralı (İlk Giren İlk Çıkar)
Farklı zamanlarda, farklı fiyatlardan alınan aynı varlığın satışında, önce alınan lotun önce satıldığının varsayıldığı maliyet hesaplama yöntemidir.
Aynı hisse senedinden farklı tarihlerde, farklı fiyatlardan alım yaptıysan, bir kısmını sattığında "hangi alımdan satıldığı" belirsizleşir — bu belirsizliği çözmek için FIFO (First In, First Out — İlk Giren İlk Çıkar) kuralı kullanılır: en eski alınan lotun, en önce satıldığı varsayılır.
Somut bir örnek
Ocak ayında bir hisseden 100 adet 100 TL'den, Mart ayında aynı hisseden 100 adet daha 130 TL'den aldığını düşün — elinde toplam 200 adet var, ortalama maliyetin değil, iki ayrı "lot"un var. Haziran'da bu hisseden 100 adet sattığında, FIFO kuralına göre bunun Ocak'taki ilk lottan satıldığı varsayılır — yani satış maliyeti 100 TL üzerinden hesaplanır, kazanç da satış fiyatı ile bu 100 TL arasındaki farktan oluşur.
Neden standartlaştırma gerekiyor?
Hangi lotun satıldığı varsayımı, satış maliyetini ve dolayısıyla değer artış kazancını doğrudan etkiler — çünkü farklı lotların alış fiyatları farklıdır. FIFO, bu hesaplamayı standartlaştıran, keyfi seçim yapılmasını önleyen bir kuraldır; aracı kurumlar bu hesaplamayı genelde otomatik olarak FIFO mantığıyla yapar.