Asit-Test Oranı

Asit-test oranı (quick ratio), cari oranın daha katı bir versiyonudur. Hesaplamadan stokları çıkarır — çünkü stoklar, nakde çevrilmesi diğer dönen varlıklara (kasa, banka, alacaklar) göre daha yavaş ve belirsiz olan varlıklardır.

Somut bir örnek

Bir şirketin 500.000 TL dönen varlığı olduğunu, bunun 200.000 TL'sinin stok olduğunu ve kısa vadeli borçlarının 250.000 TL olduğunu düşün. Cari oran (500.000/250.000) 2 çıkar, sağlıklı görünür. Ama asit-test oranı, stoklar çıkarıldıktan sonra (300.000/250.000) hesaplandığında 1,2'ye düşer — hâlâ borcu karşılayabiliyor, ama marj çok daha dar.

Neden stoklar çıkarılır?

Bir şirketin stokları kağıt üzerinde değerli görünse de, gerçek satışa dönüşmesi zaman alabilir ya da beklenenden düşük bir fiyata satılmak zorunda kalınabilir. Asit-test oranı, "acil bir durumda, stoklarımı satmadan bile borçlarımı karşılayabilir miyim?" sorusuna cevap arar.

Cari oranla birlikte okumak

Bir şirketin cari oranı yüksek ama asit-test oranı düşükse, bu şirketin likiditesinin büyük ölçüde stoklara bağlı olduğu anlamına gelir — stok devir hızı yavaşsa bu durum risklidir. İki oranı birlikte incelemek, sadece birine bakmaktan çok daha net bir likidite tablosu ortaya koyar.

Bu oranın cari orandan farkını ve bilançonun geri kalanıyla nasıl birlikte okunacağını Bilanço Deşifresi yazısında anlatıyoruz.