Açığa Satış

Açığa satış (short selling), normal bir alım-satımın tersini yapmayı içerir: yatırımcı, sahip olmadığı bir hisseyi bir aracı kurumdan ödünç alıp piyasada satar, sonra fiyat düştüğünde aynı hisseyi daha ucuza geri satın alıp ödünç veren tarafa iade eder. Aradaki fark, yatırımcının kazancı (ya da kaybı) olur.

Somut bir örnek

Bir hisseyi 100 TL'den ödünç alıp sattığını düşün. Fiyat beklediğin gibi 70 TL'ye düşerse, aynı hisseyi 70 TL'ye geri alıp iade edersin — aradaki 30 TL (işlem maliyetleri hariç) kazancın olur. Ama fiyat tersine, 100 TL'den 300 TL'ye çıkarsa, aynı hisseyi 300 TL'ye geri almak zorunda kalırsın — kaybın 200 TL'yi bulur, ve fiyatın ne kadar yükselebileceğinin bir üst sınırı olmadığı için bu kayıp teorik olarak sınırsızdır.

Neden riskli kabul edilir?

Normal bir alımda kaybedebileceğin en fazla miktar, yatırdığın sermayedir (hisse sıfıra düşerse). Açığa satışta ise teorik olarak kayıp sınırsızdır — çünkü bir hissenin fiyatının ne kadar yükselebileceğinin bir üst sınırı yoktur. Fiyat beklenenin tersine yükselirse, zarar sürekli büyüyebilir.

Kimler kullanır?

Açığa satış, genelde deneyimli yatırımcılar ve profesyonel fonlar tarafından, ya bir şirketin aşırı değerli olduğuna inandıklarında ya da portföylerini volatiliteye karşı korumak (hedge etmek) için kullanılır. Yüksek risk profili nedeniyle, risk iştahı düşük yatırımcılar için uygun bir araç değildir.