Temel Hesaplayıcılar
Kavanoz Paradoksu
Zihinsel muhasebe yüzünden, elindeki mevduatı ve kredi kartı borcunu iki ayrı "kavanoz" gibi görebilirsin. Ama banka senin zihnini değil, tek bir bilançonu görür.
Kavanoz Paradoksu: İki Hesabı Birleştirsen Ne Olurdu?
Mevduat / Birikim Kavanozun
Kredi Kartı / Tüketici Borcu Kavanozun
İki kavanozu ayrı tutmanın yıllık bedeli
12.500 ₺
Ayda 1.042 ₺ — bu parayı borcu kapatmak yerine mevduatta "güvende" tutmanın gerçek maliyeti. 50.000 ₺'lik kısım hem faiz kazanıyor hem faiz yediriyor; ikisi aynı bilançoda, iki ayrı kavanoz değil.
Bu hesap, iki bakiyeni tek bir net rakama indirir — hangisine dokunman gerektiğini söylemez, sadece ayrı tutmanın matematiksel bedelini gösterir.
Bu araç eğitim amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Sonuçlar geçmiş varsayımlara dayanan örneklerdir, gerçek getiriyi garanti etmez.
İki Kavanoz, Tek Bilanço
Bir hesapta mevduat, başka bir hesapta kredi kartı borcu tutmak yasal olarak iki ayrı işlemdir — ama finansal olarak ikisi de aynı kişinin toplam servetinin bir parçasıdır. Mevduatını "dokunulmaz" sayıp borcunu ayrı ödemek, matematiksel olarak parayı bir cepten alıp diğerine (daha pahalı bir faizle) koymaktır.
Fark Nereden Geliyor?
Türkiye'de kredi kartı faizleri neredeyse her zaman mevduat faizinin üzerindedir. Bu fark, ikisini aynı anda taşıdığın her ay boyunca cebinden çıkar — mevduatın kazandığından daha fazlasını borcun yer.
Zihinsel Muhasebe'yle İlişkisi
Bu paradoks, zihinsel muhasebenin somut bir örneğidir — parayı kaynağına ya da bulunduğu hesaba göre farklı bir "kutuya" koyup, aslında tek bir bilanço olduğunu gözden kaçırmak.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu araç bana borcumu mu kapatmamı, mevduatımı mı korumamı söylüyor?
Hayır. Araç sadece iki bakiyeyi ayrı tutmanın matematiksel bedelini gösterir — hangi kararı vereceğin (acil durum fonuna ihtiyacın olup olmadığı dahil) tamamen sana kalmış bir konu.
Faiz oranlarını nereden bulacağım?
Mevduat hesabının güncel faiz oranını bankanın uygulamasından, kredi kartı borcunun akdi/gecikme faiz oranını ise ekstrenden ya da banka uygulamasından görebilirsin.
Ortak tutar ne anlama geliyor?
Mevduatın ve borcun küçük olanı kadarlık kısım — bu miktar aynı anda hem faiz kazanıyor hem faiz yediriyor. Bu üst üste binen kısım, aracın hesapladığı kaybın kaynağıdır.