Sabit Gider Oranı

Giderler iki grupta toplanabilir: her ay aşağı yukarı aynı kalan sabit giderler (kira, kredi taksiti, abonelikler, sigorta primleri) ve ay ay değişen esnek giderler (market, giyim, eğlence). Sabit gider oranı, ilk gruba giren giderlerin toplam gelirine bölünmesiyle bulunan yüzdedir.

Nasıl Hesaplanır?

Aylık sabit giderlerini topla, aylık gelirine böl. Örneğin 40.000 TL kazanıp bunun 18.000 TL'sini kira, taksit ve aboneliklere ayırıyorsan, sabit gider oranın %45'tir. Burada "sabit" ile "zorunlu" birbirine karıştırılmamalı — bir Netflix aboneliği zorunlu değildir ama sabittir; bir kere başladığında her ay aynı tutarda tekrarlar.

Neden Ayrıca Bakmaya Değer?

Sabit giderler, esnek giderlerin aksine kısa vadede kolayca aşağı çekilemez — bir kira sözleşmesini ya da kredi taksitini bu ay küçültemezsin. Bu yüzden sabit gider oranı yüksek olan biri, geliri beklenmedik şekilde düştüğünde (işten çıkarılma, sağlık sorunu) manevra alanı çok daha dar olan biridir; esnek giderlerini kısarak tasarruf edebileceği pay küçüktür, çünkü bütçesinin büyük kısmı zaten "değiştirilemez" durumdadır.

Ne Kadarı "Yüksek" Sayılır?

Tek bir evrensel eşik yok — gelir seviyesi, şehir, aile büyüklüğü gibi değişkenlere göre değişir. Ama oran arttıkça, gelirdeki bir düşüşe ya da beklenmedik bir gidere karşı esneklik payın azalır; bu yüzden oranı zaman içinde takip etmek, tek bir aydaki mutlak sayıdan daha anlamlıdır.

Bu tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, hangi oranın senin için uygun olduğuna dair bir tavsiye içermez.