Ons Altın (XAU)

Ons altın, küresel piyasalarda altının fiyatlandığı standart birimdir — 1 troy ons, 31,1035 grama eşittir ve genelde ABD doları cinsinden kote edilir. Türkiye'deki gram altın fiyatı, bu uluslararası ons fiyatının dolar/TL kuruyla çarpılıp grama bölünmesiyle hesaplanır; yani gram altın fiyatındaki her hareket aslında iki ayrı değişkenin (ons fiyatı ve kur) bileşkesidir.

Somut bir örnek

Ons altın 2.600 dolar, dolar/TL kuru 34 iken gram altının TL karşılığı yaklaşık (2.600 × 34) ÷ 31,1035 = 2.843 TL olur. Ons fiyatı aynı kalsa bile kur 36'ya çıkarsa, gram altın TL bazında 3.010 TL'ye yükselir — altının kendisi değil, sadece kur değişmiştir. Bu yüzden gram altındaki bir yükselişin "gerçek" nedeni her zaman ons fiyatı olmayabilir.

Neden ayrı takip edilir?

Ons fiyatı, küresel faiz beklentileri, dolar endeksi ve jeopolitik risk gibi uluslararası dinamiklere tepki verirken, gram altın fiyatı ayrıca yurt içi kur hareketinden de etkilenir. Sadece gram altını izleyen bir yatırımcı, fiyattaki hareketin küresel altın talebinden mi yoksa yalnızca TL'nin değer kaybından mı kaynaklandığını ayırt edemez — bu ikisini birlikte okumak, altının portföydeki rolünü daha doğru değerlendirmeyi sağlar.

Yaygın bir yanlış okuma

Gram altın uzun bir dönem boyunca hiç durmadan yükseldiğinde, bu genelde "altın çok değerli hale geliyor" şeklinde yorumlanır — oysa çoğu zaman asıl hareket eden ons fiyatı değil, TL'nin dolar karşısında değer kaybetmesidir. Ons altın dolar bazında yatay seyrederken bile, kur hızla yükseliyorsa gram altın TL bazında rekor kırabilir. Bu ayrımı yapmadan sadece TL grafiğine bakmak, altının gerçek küresel talebini olduğundan güçlü ya da zayıf değerlendirmene yol açabilir.