Finansal Sözlük
Menkul Kıymet
Hisse senedi, tahvil gibi devredilebilir, standartlaştırılmış ve belirli bir parasal değer taşıyan finansal varlıkların genel adıdır.
Menkul kıymet, hisse senedi, tahvil, yatırım fonu payı gibi, sahibine belirli bir hak (mülkiyet, alacak gibi) veren, standartlaştırılmış ve el değiştirebilen finansal varlıkların genel adıdır. Fiziksel bir mal değil, bir hakkı temsil eden kağıt (günümüzde çoğunlukla elektronik kayıt) niteliğindedir.
Somut bir örnek
100.000 TL değerinde bir menkul kıymet portföyün olduğunu düşün — bunun 60.000 TL'si hisse senedi (ortaklık menkul kıymeti), 40.000 TL'si tahvil (borçlanma menkul kıymeti) olabilir. İkisi de "menkul kıymet" şemsiyesi altında toplanır, ama biri sana bir şirkette ortaklık payı verirken diğeri sana bir alacak hakkı verir — riskleri ve getiri kaynakları tamamen farklıdır.
İki temel tür
Menkul kıymetler kabaca iki ana gruba ayrılır: ortaklık menkul kıymetleri (hisse senedi gibi, sahibine bir işletmede pay verenler) ve borçlanma menkul kıymetleri (tahvil gibi, sahibine bir alacak hakkı verenler). Bu iki grup, farklı risk-getiri profillerine sahiptir.
Neden standartlaştırılmış olması önemli?
Menkul kıymetlerin standart bir yapıya sahip olması, onların borsada kolayca alınıp satılabilmesini, yani likidite kazanmasını sağlar. Bu standartlaşma olmasaydı, her işlem özel olarak müzakere edilmesi gereken, yavaş ve maliyetli bir süreç olurdu.