Finansal Sözlük
Karanlık Tasarım (Dark Patterns)
E-ticaret arayüzlerinin, rasyonel düşünme sürecini sabote edip anlık satın alma kararı aldırmak için bilerek kodlanmış tuzakları — 'son 1 ürün', geri sayan indirim sayaçları gibi.
Karanlık tasarım terimi, arayüz tasarımcısı Harry Brignull tarafından popülerleştirildi ve kullanıcıyı, aslında yapmak istemediği bir şeye (genelde daha fazla harcamaya) yönlendirmek için bilerek kurgulanmış arayüz mekaniklerini tanımlar.
Yaygın örnekler
"Son 1 ürün kaldı", "Bu fiyat için 5 dakikan kaldı", "Şu anda 12 kişi bu ürüne bakıyor" gibi uyarılar, çoğu zaman gerçek bir stok ya da zaman kısıtı yansıtmaz — amaçları, seni düşünme fırsatı bulamadan karar vermeye zorlamaktır.
Hangi duyguyu hedefler?
Bu taktiklerin çoğu doğrudan FOMO'yu (fırsatı kaçırma korkusunu) tetikler — çünkü aciliyet hissi, rasyonel değerlendirmeyi devre dışı bırakmanın en hızlı yoludur. Bir sayfada geri sayan bir sayaç ya da "son X ürün" uyarısı gördüğünde, bunun bir bilgi değil bir tetikleyici olduğunu hatırlamak, kararını geciktirmen için yeterli bir sinyaldir.