İştirak

Bir şirketin başka bir şirketteki payı üç farklı kategoriden birine girer: payı çoğunlukta ve kontrol sahibiyse "bağlı ortaklık", payı azınlıkta ama kararlar üzerinde önemli etkisi varsa "iştirak", payı küçük ve etkisi sınırlıysa sadece bir "finansal yatırım" olarak sınıflandırılır. İştirak, bu üçlünün ortasında durur.

Somut bir örnek

Bir şirketin başka bir şirketin hisselerinin %30'una sahip olduğunu, o şirketin yıllık net kârının 10.000.000 TL olduğunu düşün. İştirak eden şirket, bu kârın %30'unu (3.000.000 TL) kendi gelir tablosuna yansıtır ve bilançodaki iştirak değerini bu tutar kadar günceller — hisseleri fiilen satmadan, sadece ortaklık payı üzerinden.

Bilançoda nasıl değerlenir?

İştirakler genelde "özkaynak yöntemi" ile değerlenir: yatırımcı şirket, iştirakin kârından/zararından kendi payına düşen kısmı kendi gelir tablosuna yansıtır ve bu tutar kadar bilançodaki iştirak değerini günceller. Bu, iştirakin sadece satın alma maliyetiyle değil, zamanla değişen performansıyla birlikte izlenmesini sağlar.

Şerefiye ile karıştırılmamalı

Şerefiye, bir şirketi satın alırken ödenen bedelin defter değerinin üzerindeki kısmını temsil eder; iştirak ise bambaşka bir kavramdır — bir şirketin başka bir şirketteki kısmi, kontrol gücü taşımayan ortaklık payını ifade eder. İkisi bilançoda farklı satırlarda görünür ve farklı riskler taşır.