Halka Açıklık Oranı (Free Float)

Bir şirket halka arz edildiğinde, hisselerin tamamı genelde serbestçe işlem görmez — kurucular, aile ortakları veya stratejik yatırımcılar büyük bir payı elinde tutmaya devam edebilir. Halka açıklık oranı, toplam hisselerin ne kadarının gerçekten "serbest dolaşımda", yani herhangi bir yatırımcının alıp satabileceği şekilde piyasada olduğunu gösterir.

Somut bir örnek

Bir şirketin toplam 100 milyon hissesi olduğunu, bunun sadece 15 milyonunun (%15) serbest dolaşımda, kalan 85 milyonunun kurucularda kilitli olduğunu düşün. Günlük işlem hacmi bu 15 milyonluk dilim üzerinden oluşur — bu da nispeten küçük alım satım emirlerinin bile fiyatı sert hareket ettirebileceği anlamına gelir.

Neden önemli?

Düşük halka açıklık oranı, o hissenin günlük işlem hacminin de düşük olması anlamına gelir — bu da likidite riskini artırır ve fiyatın görece küçük alım/satım emirleriyle bile sert hareket edebilmesine yol açabilir. Endeks hesaplamaları da (BIST endeksleri dahil) genelde şirketin toplam piyasa değeri yerine, halka açık kısmının değerini esas alan bir ağırlıklandırma kullanır.

Yatırımcı için ne ifade eder?

Halka açıklık oranı düşük bir hissede pozisyon almadan önce, günlük ortalama işlem hacmine bakmak faydalıdır — düşük likidite, hem pozisyona girerken hem de çıkarken beklenenden farklı bir fiyattan işlem yapma riskini artırır.

Bu oranın halka arz değerlendirmesinde neden bu kadar önemli olduğunu Halka Arz Değerlendirme Rehberi'nde anlatıyoruz.