Nakit Barajı Nerede Durmalı? Vadesiz Mevduat vs Para Piyasası Fonu

Acil durum fonunun ne kadar olması gerektiğini Gelirin Kesilirse Kaç Ay Dayanırsın? yazımızda ele almıştık. Bu yazının konusu farklı: o para nerede, hangi araçta dursun? Diyelim ki beklenmedik bir ödeme çıktı: paran hangi araçta olursa ona o kadar çabuk ulaşırsın. İki sık anılan seçenek vadesiz mevduat ve para piyasası fonudur, ve ikisi arasındaki fark, likidite (paraya ne kadar hızlı erişebildiğin) ile getiri arasındaki bir denge.

Vadesiz Mevduat: Anında Erişim, Sıfıra Yakın Getiri

Vadesiz mevduat hesabındaki paraya genellikle aynı gün ulaşırsın; likidite açısından en üst seviyelerden biridir. Karşılığında getiri genellikle düşüktür ya da hiç yoktur; oran bankaya göre değişir ve güncel oran bankanın duyurusundadır. Gerçek bir acil durumda (örneğin aynı gün nakit gerektiren bir durum) bu erişim hızı, getiri farkından daha değerli olabilir.

Para Piyasası Fonu: Küçük Bir Getiri, Küçük Bir Gecikme

Para piyasası fonları, TEFAS üzerinden alınıp satılan fonlardır; portföyleri ağırlıklı olarak kısa vadeli araçlardan oluşur (hazine bonosu, mevduat gibi). Getirisi vadesiz mevduattan farklı olabilir, ama bu bir garanti değildir. Paranın hesabına geçme süresi (valör) fondan fona değişir. TEFAS'taki örnek bir para piyasası fonu sayfasında alış ve satış valörü 0 gün, son işlem saati 13.30 olarak görünüyor. Başka bir fonda ya da başka bir dönemde bu süre bir iş günü ya da daha uzun olabilir. Kendi fonunun valörünü TEFAS fon sayfasından ve izahnameden kontrol et. Fon seçimi ve TEFAS'ın genel mantığı hakkında daha fazla bilgi için Yatırım Fonları 101 yazımıza bakabilirsin.

Hangi Kısım Nerede Durmalı?

Acil durum fonunu iki katmana ayırmak bir yaklaşımdır: aynı gün lazım olabilecek kısım ile bir iki günlük gecikmeyi tolere edebilecek kısım. Bu ayrım, tam likiditeden feragat etmeden, paranın tamamının düşük getiride beklememesine yol açabilir. Erişim hızı arttıkça getiri genellikle azalır; ikisini birden en üstte tutmak zordur. Ayrımın nerede çizileceği kişiye göre değişir; burada bir oran ya da tutar önermiyoruz.

Riskler Sıfır Değildir

Para piyasası fonları düşük riskli sayılır ama "risksiz" değildir. Fonun değeri küçük dalgalanmalar gösterebilir; getirisi garanti edilmez. Valör süresi bir iş günü ya da daha fazlaysa, tam ihtiyacın olan anda paraya erişememe riski doğabilir. TEFAS'taki örnek fon sayfasında fon risk değeri 7 üzerinden 1 olarak görünüyor; bu değer fondan fona değişir. Katmanlamanın nasıl yapılacağı iş güvencene ve harcama alışkanlıklarına bağlıdır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hangi araçta ne kadar tutman gerektiğine dair bir tavsiye içermez.