Temel Hesaplayıcılar
Çapalama (Zirve Fiyat) Testi
Fiyat zirveden düştü diye bir hisse otomatik olarak ucuzlamış olmaz — kâr, fiyattan daha hızlı erimiş olabilir. Bu mantığı Çapa Seni Batırmadan Önce yazısında anlatmıştık.
Çapalama (Zirve Fiyat) Testi
Göreli değerleme değişimi
+%50,0
Fiyat düşmüş olsa da, kâr fiyattan daha hızlı eridiği için hisse kâr başına görece daha pahalı hale gelmiş — zirve fiyata çapalanıp 'ucuzladı' sanmak burada yanıltıcı olabilir. Bu, tam bir F/K hesaplaması değil — sadece iki dönem arasındaki göreli değişimi gösteren yaklaşık bir gösterge.
Bu sonuç ne anlama geliyor? Girdiğin zirve ve güncel fiyat/kâr rakamlarına göre, hissenin kâr başına görece ucuzlayıp ucuzlamadığı.
Ne anlama gelmiyor? Tam bir F/K hesaplaması ya da al/sat sinyali değil — sadece iki dönem arasındaki göreli değişimi gösteren yaklaşık bir gösterge.
Bu araç eğitim amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Sonuçlar geçmiş varsayımlara dayanan örneklerdir, gerçek getiriyi garanti etmez.
Zirveden Düşmek, Ucuzlamak Demek Değil
"Yüzde altmış düşmüş, artık ucuzdur" cümlesi bir değerleme değil, bir refleks. Referans aldığın zirve, şirketin ne ürettiğiyle değil piyasanın o günkü iyimserliğiyle ilgiliydi. Çapalama etkisi, zihnin gördüğü ilk yüksek rakama tutunup sonraki her fiyatı ona göre okumasıdır — ve bu çapa, düşen bir hissede en pahalı alışkanlıklardan biri olabilir.
Fiyat ve Kâr Ayrı Ayrı Erir
Araç iki düşüşü ayrı ayrı ölçer: fiyatın zirveden bugüne kaybı, ve aynı dönemde net kârın kaybı. Sonra ikisini oranlar. Fiyat kârdan hızlı düştüyse hisse kâr başına daha ucuz hale gelmiştir; kâr fiyattan hızlı düştüyse fiyat inmesine rağmen hisse göreli olarak pahalılaşmıştır — bu karşılaştırmanın kurumsal karşılığı F/K oranıdır. Bu ikinci durum, değer tuzağının en yaygın imzasıdır.
Referans Noktasını Zirveden Kopartmak
Bu test bir alım satım sinyali üretmez ve dibin nerede olduğunu söylemez — piyasa zamanlaması iddiası taşımaz. Yaptığı tek şey, kıyas noktanı geçmişteki bir fiyattan alıp şirketin bugünkü kazancına taşımaktır. Düşüşün ortasında aceleyle pozisyon büyütmenin adı düşen bıçağı tutmaktır; fiyatın kendisi yerine şirketin toplam büyüklüğüne bakmak istersen piyasa değeri kavramı işe yarar.
Sıkça Sorulan Sorular
Zirve fiyatı referans almak neden yanıltıcı?
Zirve, şirketin değerini değil, piyasanın o anki en iyimser ruh halini gösterir. Zihin gördüğü ilk yüksek rakamı bir çapa olarak saklar ve sonraki her fiyatı ona göre okur. Oysa hisse zirveye göre değil, bugün ürettiği kâra göre ucuz ya da pahalıdır.
Kâr düşüşü fiyat düşüşünden azsa bu ne anlama geliyor?
Fiyat, kârdan daha hızlı erimiş demektir — yani hisse kâr başına ödediğin tutar açısından zirvedekine göre daha ucuz hale gelmiştir. Tersi durumda, yani kâr fiyattan hızlı düştüyse, fiyat düşmesine rağmen hisse göreli olarak pahalılaşmıştır. Aracın gösterdiği tam olarak bu iki yönlü karşılaştırmadır.
Tek bir çeyreğin kârını kullanmak yeterli mi?
Tek çeyrek yanıltabilir; tek seferlik satış geliri, kur farkı ya da mevsimsel etkiler o çeyreği olduğundan iyi veya kötü gösterebilir. Yıllıklandırılmış ya da son dört çeyreğin toplamı gibi daha geniş bir kâr rakamı, karşılaştırmayı dalgalanmadan arındırır.